Fransen zijn in de ban van de raffarinade

Vriend en vijand zijn het erover eens dat de Franse premier Jean-Pierre Raffarin uitblinkt in `communicatie'. Zijn eerste optredens na de verkiezingen in mei muntten direct al de term `raffarinade'.

Rechts gebruikt het in principe wat spottende woord met een ondertoon van bewondering en vertedering, links stelt er vorm zonder inhoud mee aan de kaak en de kiezer die beloont Raffarins communicatieve behendigheid met een al maandenlang aanhoudende populariteitsscore van boven de 55 procent. Ongekend hoog voor een premier en in schril contrast met de kwakkelende waardering voor president Jacques Chirac.

Na Raffarins eerste grote televisie-optreden – een bijna twee uur durend interview afgenomen door diverse deskundigen, eind vorige maand heeft het rechtse dagblad Le Figaro enkele psychologen de methode-Raffarin laten analyseren. `Frankrijk' bleek het door de premier meest gebruikte woord, op enige afstand gevolgd, en in overeenstemming met zijn liberale visie, door `bedrijfsleven'. `Werk', `samenleving' en `stappen ondernemen' bleken het minst voor te komen in zijn uiteenzettingen, waarvoor hij overigens voor 87 procent putte uit de basisvocabulaire van tweeduizend woorden van de modale Fransman.

De ruimhartig door de krant geprezen premier heeft een voorkeur voor korte zinnen (van gemiddeld 20,4 woorden, waarmee hij onder het door deskundigen geijkte maximum voor goed begrip van 22 woorden blijft), zegt heel vaak `ik' (wat een indruk van betrokkenheid bevordert) en maakt nauwelijks gebruik van metaforen, tenzij heel simpele als `de helling is steil, maar de weg is recht'.

Het artikel (in Le Figaro van 8 oktober) was verlucht met zeven foto's van Raffarin in typerende houdingen, die veelal op voortreffelijkheid bleken te duiden. De rechterhand die op de linker rust is een indicator van een `cartesiaanse' geest die zijn emotie de baas tracht te blijven. Gespreide armen zijn een teken van kwetsbaarheid; ze geven aan dat hij overtuigd is van wat hij betoogt.

De premier is ook een vredestichter. Dat blijkt uit het gedurige op- en afzetten van zijn leesbril. Men zou het ook als een lichaamstalige stoplap kunnen ervaren, maar dat is het niet. Door over de bril op het puntje van zijn neus te kijken alvorens die weer eens af te nemen, slaat de premier volgens de psychologen zijn tegenstanders de wapens uit handen.