`De meeste kasten zijn alweer vol'

Opheffing van het bordeelverbod heeft geleid tot een verplaatsing van een deel van de prostitutie naar de illegaliteit. Dat was gisteren de conclusie van een officeel overheidsrapport. Prostituant Gerrit Bloemen had het allang gezien.

Terwijl mannen zo anoniem mogelijk slenteren langs de rood verlichte ramen in de Amsterdamse rosse buurt, vertelt Gerrit Bloemen (60) openlijk en zonder zichtbare gêne over zijn frequente bezoeken aan hoeren. ,,Ze zijn mijn levensvreugde'', zegt de apotheker in ruste. ,,Kijk, daar heb ik mijn allereerste bezoek aan een prostituee gebracht'', wijst hij naar een `kast'. Waar nu twee jonge West-Afrikaanse dames achter een raam aan het Oudekerksplein naar klanten lonken, stond 36 jaar geleden een mollige, rijpere Hollandse prostituee. Op kosten van een vriend en medestudent mocht Bloemen zich met haar vermaken. Voor 25 gulden, dat weet hij nog. En daar, zijn wijsvinger gaat richting de etage boven het raam om de hoek, heeft hij ook leuke herinneringen aan.

Bloemen heeft geen moeite om openlijk over zijn hoerenlopen te vertellen. Ook al zal hij zijn ,,gezellige contacten'' met prostituees niet zo noemen. Hij is een prostituant, een prostitutieklant. Dat klinkt prettig en neutraal, vindt hij. ,,Ik ben een raamganger'', zegt hij, En af en toe bezoekt hij de tippelzone in zijn kleine Renault 5. ,,Je hebt niet veel ruimte nodig, kan ik uit ervaring zeggen.''

Bloemen noch andere klanten zijn gehoord door de samenstellers van het gisteren gepubliceerde rapportvan het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het ministerie van Justitie, waarin de opheffing van het bordeelverbod wordt geëvalueerd. Daarin wordt onder andere geconcludeerd dat de legalisering twee jaar geleden nog niet de gewenste effecten heeft gehad. De prostitutiebranche is nog ver verwijderd van de status van een reguliere bedrijfstak, zo blijkt. Naast tekortkomingen van gemeenten en instellingen als de belastingdienst, Arbeidsinspectie en banken, wijst het rapport ook uit dat veel hoeren hun activiteiten voortzetten in de illegaliteit.

Dat had Bloemen ze ook kunnen vertellen. De onderzoekers onderkennen de behoefte aan informatie van klanten, die als een van de eersten nieuwe, ongewenste ontwikkelingen kunnen constateren en zijn van plan ze wel te betrekken bij vervolgonderzoeken.

Sinds de legalisering zijn sommige dames gestopt met hun activiteiten op de Wallen, weet Bloemen. ,,Sommigen zijn helemaal gestopt, anderen zijn thuis gaan werken, achter een 06-nummer en een advertentie in de krant. Ze wilden niet voor de belastingdienst werken'', zegt hij. ,,Aanvankelijk stonden opvallend veel kasten leeg, maar die zijn nu weer bezet.''

Als gevolg van de legalisering is ook de prijs omhooggegaan, zegt Bloemen. De exploitanten berekenden de nieuwe kosten door aan de hoeren en die lieten er op hun beurt de klant extra voor betalen. Betaalde hij voorheen 50 gulden voor neuken en pijpen, voor datzelfde moet hij nu hetzelfde bedrag in euro's neertellen.

Het meeste betreurt Bloemen het vertrek van ,,bijzonder vriendelijke'' raamprostituees uit de Dominicaanse Republiek. ,,Die keken niet constant naar de klok. Gezellige dames.'' De Dominicaansen werden slachtoffer van de strijd tegen exploitanten die illegale vrouwen lieten werken. Bloemen, die zichzelf een idealistische prostituant noemt en ooit woordvoerder was van de inmiddels `slapende' belangenvereniging voor bordeelbezoekers Man/Vrouw & Prostitutie, hield zijn hart even vast toen zijn lievelingsvrouwen werden vervangen door jonge prostituees uit Oost-Europese landen. Bloemen stoorde zich aan hun ,,onfrisse'' partners, pooiers, die constant in de buurt van de vrouwen rondhingen. Hij kreeg ook de indruk dat sommige meisjes tegen hun zin in mannen afwerkten.

De kwaliteit van de service is er niet minder op geworden, is al met al ervaring van Bloemen. Volgens de ervaren consument is het zelfs ietsje verbeterd. Voor zijn gevoel hebben de meeste dames plezier in hun werk en ze zijn niet al te zakelijk bezig met de klant. Hij ziet de laatste jaren ook steeds meer mooie en jonge vrouwen in de `kasten'. En vrouwen die in de weekenden bijverdienen op de Wallen. ,,Maar jonge en mooie dames zijn niet automatisch ook beter'', zegt Bloemen. ,,Ze weten dat ze mooi zijn en denken dat ze dan minder hun best hoeven te doen.''

Van de teruggelopen klandizie in de seksbranche zoals het rapport van het WODC meldt, merkt Bloemen totaal niets als hij weer eens op de Wallen of de tippelzone komt. Het is er altijd even druk. Bloemen, die naar eigen zeggen valt op extravagante en een beetje ordinaire types, gaat soms wel drie keer in de week naar een prostituee, soms een keer in drie weken. Afhankelijk van zijn behoeftes. Bloemen: ,,Ik heb geen vaste bedpartner voor mijn erotische wensen. En ik heb moeite met relaties in het algemeen. Prostitutiebezoek vind ik een prettige manier om bij een aardige dame te zijn, zonder iets te hoeven voorwenden.''

Eerlijk gezegd zal het de meeste klanten worst wezen of het bordeelverbod nou wel of niet is opgeheven, zegt Bloemen. Klanten kijken op de eerste plaats naar de prijs, die moet redelijk zijn, zegt hij. Bloemen is ondanks de prijsstijging blij met de opheffing van het verbod, vooral omdat hij daar een erkenning van het beroep in ziet. ,,Erkenning van de prostituee, is indirect ook een beetje erkenning voor de klanten'', zegt hij.

Bloemen weigert zichzelf te zien als een vieze, uitbuitende hoerenloper. Hij weigert, zegt hij, sowieso om principiële redenen seks met vrouwen die mogelijk onder dwang mannen moeten bevredigen. In al die jaren kwam hij `slechts' twee keer terecht bij vrouwen die het tegen hun zin deden, denkt hij. ,,Ik ben meteen weer vertrokken. zo hoeft het van mij ook weer niet.'' Bloemen kan dan ook niet zinnigs zeggen over de werkomstandigheden van illegale hoeren, die volgens sommigen door de legalisering en de frequente controles op de bedrijfstak geheel uit het zicht van de autoriteiten zijn verdwenen en zijn overgeleverd aan geldbeluste pooiers en exploitanten en agressieve kanten. Die ,,ongewenste'' wantoestanden moeten hard aangepakt, vindt Bloemen. Niemand heeft er baat bij als vrouwen onder dwang hun werk moeten verrichten, of dat ze worden uitgebuit, zegt hij.

Dit is het eerste deel van een serie over de gevolgen van de opheffing van het bordeelverbod. Die zullen ook worden beschouwd door de ogen van legale en illegale prostituees, gemeenten en de overheid.