Superminister in Duitse regering

De Duitse bondskanselier Gerhard Schröder heeft de vice-voorzitter van de SPD, Wolfgang Clement, tot `superminister' van Arbeid en Economie benoemd. Clement moet Duitsland uit zijn stagnatie helpen verlossen.

Met de benoeming gisteren van de sociaal-democraat Wolfgang Clement (62) tot superminister van Economie en Arbeid heeft de Duitse bondskanselier, Gerhard Schröder, `zonder twijfel' zijn beste man naar Berlijn gehaald. Dat schrijft vandaag het Duitse Handelsblatt in een commentaar.

Clement, nu nog minister-president van Noordrijn-Westfalen – veruit de grootste SPD-afdeling van Duitsland – en vice-voorzitter van de SPD, staat bekend als een politiek zwaargewicht, als iemand die sympathiseert met de rechtervleugel van zijn partij, als iemand die een eenmaal ingeslagen weg niet verlaten wil en zijn plannen doorzet. Een harde, doelgerichte manager, die daaraan zijn bijnaam `bestuursvoorzitter van de Noordrijn-Westfalen NV' te danken heeft. Kortom: een Macher.

Clement zal als politiek leider van de nu samengevoegde ministeries van Arbeid en Economie de vastgeroeste Duitse arbeidsmarkt moeten loswrikken en de broodnodige liberale hervormingen doorvoeren. Maar zonder steun daarbij van de bondskanselier zal ook Clement, net als zijn beide voorgangers, Riester (SPD) en Müller (partijloos), falen. Op de bondskanselier komt het aan, waarschuwt de Duitse zakenkrant.

De jurist en journalist Clement, geboren in Bochum, werd op zijn 30ste lid van de SPD. Tien jaar later begon hij zijn politieke carrière als woordvoerder van het landelijke SPD-bestuur. In 1986 keerde hij de SPD-leiding de rug toe, omdat zij onvoldoende steun zou geven aan de toenmalige

SPD-kanselierskandidaat, Johannes Rau, inmiddels president van de Bondsrepubliek.

Clement werd hoofdredacteur van de Hamburger Morgenpost, maar werd begin 1989 door Rau weer naar Noordrijn-Westfalen gehaald, waar hij minister werd en ten slotte in 1998 Rau opvolgde als minister-president van de Duitse deelstaat. Maar politiek gelukkige jaren volgden daarop niet. Clement stond aan het hoofd van een moeizame coalitie met de Groenen, waarmee hij vooral op het gebied van arbeidsverhoudingen, milieu en industrie harde onderhandelingen moest voeren, die niet steeds succesvol waren.

Hoewel intussen zijn band met Schröder nauwer en hartelijker werd, duurde het tot gisteren voordat de kanselier hem naar Berlijn haalde. Tot vreugde van de Duitse ondernemerswereld, die zijn `grote competentie' prijst en hoge verwachtingen koestert van de superminister. Met de benoeming beseft Schröder volgens de ondernemers dat het met de modernisering van de Duitse economie ernst is, en dat hij de kostbare, inflexibele en verbureaucratiseerde arbeidsverhoudingen in Duitsland niet langer kan laten voortbestaan. Met andere woorden: dat de sociale en economische stagnatie van Duitsland zonder stevige en diepe ingrepen een structureel herstel van de economie in de weg staat.

Zover is de Duitse werknemerswereld niet. Zij reageert zuinig op de benoeming van de superminister en het ontslag van oud-vakbondsman Riester. De machtige vakbond IG Metall waarschuwde Clement de belofte van de bondskanselier gestand te doen en niet aan de onderhandelingsvrijheid van de vakbonden te tornen. En de overkoepelende vakvereniging DGB herinnert Clement eraan bij de modernisering de `sociale gerechtigheid' niet uit het oog te verliezen. De vakbond voor Mijnbouw, Chemie en Energie verklaarde zich zelfs ronduit een tegenstander van de vorming van een superministerie.

Ook zuinig was de reactie van de Beierse minister-president. De onlangs verslagen kanselierskandidaat Edmund Stoiber (CDU/CSU) meent dat Schröder weliswaar zijn plan voor een superminister voor Economie en Arbeid heeft overgenomen, maar met Wolfgang Clement een man naar Berlijn haalt die maar over een `zeer bescheiden' competentie beschikt wat `arbeidsmarkt en economische groei' aangaat.

Misschien zal Clement het daarom juist van zijn reputatie als harde, doeltreffende manager moeten hebben. Een duur oerwoud van regels heeft de derde economie van de wereld onbeweeglijk gemaakt. Daartegen moet Clement nu het kapmes hanteren, mits de bondskanselier zich inderdaad vierkant achter zijn superminister schaart. Daarmee zou Schröder niet ontkomen aan een machtsstrijd met de vakbeweging, die hij afgelopen jaren vaak uit de weg is gegaan.