Pianist Jonathan Gilad tussen geestelijk en zinnelijk leven

Volgens Beethoven is muziek de bemiddelaarster tussen het geestelijke en het zinnelijke leven. Het Frans-Israëlische pianofenomeen Jonathan Gilad (1981) is uit de hemel komen vallen als de vlees geworden manifestatie van deze uitspraak.

Want Gilads schitterende pianospel beweegt zich precies in dat magische `niemandsland' tussen tussen spiritueel en materieel, tussen intellect en emotie, tussen beheersing en fantasie.

Nadat Gilad in oktober 1996 op aanraden van Daniël Barenboim met succes Maurizio Pollini had vervangen tijdens een recital in de orchestra Hall in Chicago, was zijn doorbraak een feit. Inmiddels trad hij op met de Chicago Symhony Orchestra o.I.v. Barenboim, het St. Petersburg Philharmonic orcheetra o.l.v. Termirkanov, het Boston Symphony Orchestra o.I.v. Ozawa, het Israël Philharmonic Orchestra o.l.v. Meta en Europese orkesten als het Warsaw Philharmonic Orchestra en de Camerata Academica in Salzburg o.I.v. Sandor Vegh.

Zondagavond debuteerde Gilad in de serie Meesterpianisten van Riaskoff, en ook al is hij nog maar 21 jaar, zijn meesterschap was vanaf de ontwapenende opening van Beethovens Sonate nr. 5 onbetwist. Het duurde nog een paar maten voordat Gilad, die er vandoor vloog als een nerveus raspaard, helemaal in balans was met zichzelf, de vleugel en de muziek. Maar toen herrees Beethoven bijna volmaakt uit de partituur, zo helder als bergkristal en tegelijkertijd verassend elegant, sensitief en van een dartele maar fijnzinnige onstuimigheid.

Poëtisch en lieflijk klonk Gilads subtiele interpretatie van het Andante van Beethovens Sonate nr. 19, dat werd gecontrasteerd met een speels en blijmoedig Rondo. In de Sonate nr. 17 `Der Sturm' ontspon zich een spirituele en aangrijpende dialoog tussen de mannelijke en vrouwelijke elementen in Beethovens `vertaling' van Shakespeare's toneelstuk The Tempest. De muzikale diepgang en de intellectuele rijpheid van Gilads interpretatie van deze sonate dwongen bij het publiek zoveel respect en concentratie af, dat het zelfs tussen de delen door doodstil bleef.

Vier impromptus van Chopin plaatste Gilad in een atmosfeer die deed denken aan de geheimzinnige zoetvloeiende waterstromen van de Pre-rafaëlieten, waarbij zijn uitzonderlijke gave voor de ideale timing, spanningsopbouw en dynamiek veel indruk maakte. Vooral Chopins Fantaisie in cis, op. 66 was van een overrompelende klankschoonheid en rijkdom aan kleurnuances.

Manifesteerde Gilad zich in Beethoven en Chopin welhaast als een balletdanser op de vleugel, tijdens zijn stormachtige interpretatie van Prokofjevs Sonate nr 2 trok de elegante meesterpianist ook alle minder etherische registers open, met een intens suggestieve, indringende en plastische uitbeelding van deze opruiende sonate als resultaat.

Concert: Jonathan Gilad (piano). Programma: werken van Beethoven, Chopin en Prokofjev. Gehoord: 6/10 Concertgebouw Amsterdam. Radio 4: 14/10 13.30 uur.

    • Wenneke Savenije