Nationalisten winnen in Bosnië

Nationalisten hebben de verkiezingen in Bosnië gewonnen. De overwinning van de hardliners is volgens waarnemers te wijten aan de lage opkomst. Die bleef zaterdag steken op 55 procent, de laagste sinds het einde van de oorlog in 1995.

Nationalisten kregen (weer) voet aan de grond bij alle bevolkingsgroepen in Bosnië. Onder de moslims won de Partij voor Democratische Actie (SDA, voorlopig 33 procent), onder de Bosnische Kroaten sleepte de Kroatische Democratische Gemeenschap (HDZ, 19 procent) de meeste stemmen in de wacht. De Servische Democratische Partij (SDS), die is opgericht door de gezochte oorlogsmisdadiger Radovan Karadzic, won onder de Bosnische Serviërs (37 procent).

Internationale bestuurders in Bosnië – het land is de facto een internationaal protectoraat – waarschuwden na afloop van de verkiezingen voor een terugkeer naar de nationalistische politiek van begin jaren negentig, die het land in een bloedige burgeroorlog stortte. Zij waarschuwden dat de internationale hulp in gevaar komt als de winnende partijen hun radicale politiek voortzetten.

De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) verklaarde dat de verkiezingen goed waren verlopen, maar sprak haar teleurstelling uit over de lage opkomst. ,,We hadden graag meer mensen gezien'', aldus Richard Beecroft. Vooral jongeren en stedelingen bleven thuis. Dat speelde de nationalisten in de kaart. Die hebben een grotere aanhang op het platteland, dat over het algemeen conservatiever stemt dan de stad.

Aan de verkiezingen deden 57 partijen en meer dan 7000 kandidaten mee. Behalve voor het parlement konden de Bosniërs ook hun stem uitbrengen op een president. Bosnië telt een presidentschap dat bestaat uit drie leden: een Bosnische moslim, een Serviër en een Kroaat. Ook hier wonnen de nationalisten. SDA-voorman en moslim Sulejman Tihic versloeg de favoriet, de gematigde Haris Silajdzic. Dragan Covic werd gekozen door de Kroaten, Mirko Šarovic door de Serviërs.

Hoewel de definitieve uitslagen op zich laten wachten, triomfeerde de SDS alvast in de Bosnisch-Servische hoofdstad Banja Luka. ,,De internationale gemeenschap moet deze uitslag accepteren. Het is de wil van de mensen'', aldus de opgetogen leider Dragan Kalinic, ene oud-medewerker van Karadzic. Bij de laatste verkiezingen, twee jaar geleden, won zijn partij ook maar werd zij, wegens haar nationalistische retoriek, door het internationale bestuur buiten de regering gehouden. Dat zette veel kwaad bloed bij de Bosnische Serviërs.

Maar Paddy Ashdown, de hoogste vertegenwoordiger in Bosnie, zette het licht al een beetje op groen voor regeringsdeelname van de SDS. ,,Deze verkiezingen zijn voor het eerst sinds de oorlog gedomineerd door veranderingen en de toekomst en niet door het verleden.''