CDA poogt triomfalisme danig te onderdrukken

CDA-bestuurders uit het hele land kwamen zaterdag bijeen. Het zelfvertrouwen is groot, maar `de rollen kunnen zo weer zijn omgedraaid'.

Minister-president Jan Peter Balkenende benadrukt voor de `bestuurders' van zijn partij vooral het belang om bescheiden te blijven. In een toespraak voor de bestuurdersvereniging van het CDA, zaterdag in Nijmegen, verwijst `JP', zoals hij hier heet, naar de ,,heftige en langdurige stormen'' die de partij nog maar een jaar geleden te verduren had.

De christendemocratische burgemeesters, wethouders, Commissarissen der Koningin en gedeputeerden hadden de hele dag uitgekeken naar de komst van `hun' minister-president. Er waren toespraken van voorzitter Wim Deetman, burgemeester van Den Haag, en van fractievoorzitter in de Tweede Kamer Maxime Verhagen. De twee kandidaten voor het partijvoorzitterschap, Marja van Bijsterveld en Jan Krapels, werden voorgesteld aan de zaal, voor zover dat nodig was. Die kennismaking werd vervolgens gedepolitiseerd door een act van twee cabarettiers, `Jan' en `Marja', die de draak staken met die verkiezingen. Daar kon de zaal uitbundig om lachen.

,De partij heeft zijn zelfvertrouwen weer terug'', signaleert burgermeester Rombouts van Den Bosch tijdens de lunch. Maar net als het door hen gekoesterde zondagskind, dat precies een jaar geleden onverwacht aan het roer van de partij kwam te staan, zijn de aanwezigen ingetogen. Want iedereen is doordrongen van het besef dat de huidige comfortabele positie van de partij mede gebaseerd is op het wankele fundament van de LPF in de regeringscoalitie.

De gedachten van veel aanwezigen gaan daarom uit naar die andere politieke bijeenkomst afgelopen zaterdag, namelijk van de LPF in Utrecht. Het is het gesprek van de dag: hoe gaat het in Utrecht? Scheurt die partij, of niet?

Balkenende, die spreekt over de drie succesfactoren van het CDA, doorspekt zijn verhaal met waarschuwingen: hij spreekt ,,zonder enige triomfantelijkheid'', met ,,volstrekt vanzelfsprekende bescheidenheid'' en ,,zonder enig superioriteitsbesef''. Hij citeert zijn driejarig dochtertje dat vindt dat hij ,,beter fractievoorzitter had kunnen blijven''.

De premier lijkt in eigen gelederen geweldig populair. Een burgemeester zegt het zo: ,,Jan Peter doet het fantastisch. En dan te bedenken dat hij vijf jaar geleden nog nooit ergens leiding aan had gegeven.'' Tijdens de borrel queuën de bestuurders geduldig om even het oor van de minister-president te hebben. Daarna komen de mensen die een handtekening willen – voor hun kinderen uiteraard. Ook is er een aubade van drie zangeresjes.

Uit een peiling in opdracht van RTL4 bleek zaterdag dat driekwart van de ondervraagden vindt dat het huidige kabinet beter kan ophouden gezien het ,,zootje'' dat de LPF ervan maakt. De minister-president vindt dat niet relevant. Pas als de bestuurskracht van zijn kabinet zou leiden onder wat hij ,,het gedoe'' noemt, gaan bij hem de alarmbellen af.

Balkenende zegt niet onder de indruk te zijn van alle mensen die zeggen dat hijzelf het risico loopt ,,besmet'' te worden door alle conflicten en platvloersigheden bij de LPF. ,,Je moet in de politiek niet te snel zenuwachtig worden''. Voor zo'n jonge partij, vindt hij, is enig begrip op zijn plaats.

De prioriteiten die nu zouden moeten voorgaan: de financieel-economische situatie, Europa en de discussie over waarden en normen. En zeker, zegt Balkenende: ,,We moeten ons er voortdurend van bewust zijn dat in de huidige politieke situatie de rollen zó weer omgekeerd kunnen worden.''

Dan moet de premier weer weg in zijn gepantserde blauwe BMW. Buiten wordt hij nog even staande gehouden. Hij moet op de foto met lijsttrekker Albert Abee uit Zwijndrecht, waar in november tussentijdse gemeenteraadsverkiezingen zijn. ,,Voor de verkiezingsposter'', zegt raadslid Wil Hofland, ,,Daar heeft JP anders geen tijd meer voor nu hij premier is.''

    • Frank Vermeulen