Actrices Dench en Smith zijn beter dan hun tekst

Actrices en dames Judi Dench en Maggie Smith spelen samen een nieuw toneelstuk van sir David Hare, dat volgende week in Londen in première gaat. Voor de komende drie maanden zijn de meeste kaartjes al verkocht.

Staande ovaties zijn hoogst ongebruikelijk bij het Londense toneel, maar tijdens het slotapplaus in het Theatre Royal Haymarket kon zaterdagavond niemand blijven zitten. Dat het nog maar een try-out was – de première volgt pas volgende week dinsdag – maakte geen verschil: het feit dat hier twee theatervorstinnen samen op één podium stonden, was genoeg.

Judi Dench en Maggie Smith, die alletwee de titel dame dragen, spelen samen The breath of life, een nieuw stuk van de gerenommeerde David Hare. Hoewel de producent nauwelijks heeft geadverteerd en de actrices zich goeddeels hebben kunnen onttrekken aan het circuit van promotie-interviews, zijn de meeste kaartjes voor de komende drie maanden al verkocht. Het is dan ook de eerste keer dat ze naast elkaar op het toneel staan, sinds ze veertig jaar geleden getweeën hun carrière begonnen bij het Old Vic-gezelschap. Daarna verschenen ze nog wel samen in de film Tea with Mussolini (1999), maar niet meer in het theater.

David Hare, die sir is, schreef The breath of life naar eigen zeggen om ,,te laten zien hoe vitaal het leven van oudere mensen tegenwoordig is geworden.'' Maggie Smith (67) is een vrijgevochten vrouw, die zich na een carrière in de museumwereld heeft teruggetrokken in een gerieflijk huis op het eiland Wight. Judi Dench (eveneens 67) speelt een schrijfster, wier man een jarenlange verhouding met Smith's personage heeft gehad. Het stuk beschrijft de ontmoeting tussen de twee vrouwen, nadat de man er met een – veel jongere – derde vandoor is gegaan. De schrijfster wil meer over de affaire weten, omdat ze haar memoires gaat schrijven. Het publiek heeft zich afgewend van fictie, stelt ze vast, en wenst alleen nog maar de waarheid. Bij een film met Marilyn Monroe hebben ze het alleen nog over de vraag of ze het toen met de president deed. Haar tegenspeelster zegt evenmin van fictie te houden; ze kan zich nooit losmaken van de gedachte dat het niet waar is.

Fictie tegenover nonfictie, de vrije seks van de jaren zeventig – het zijn intrigerende thema's die Hare aansnijdt, maar hij gaat nergens echt dieper op door. Liever leidt hij de aandacht af door zijn actrices een groot aantal snedige zinnetjes in de mond te leggen, die door Dench en Smith met virtuoos vertoon van precisie worden gedebiteerd. Elke grap treft doel – hoe vergezocht soms ook. De staande ovatie, die de komende drie maanden waarschijnlijk geen avond zal ontbreken, is dan ook meer voor hen dan voor het stuk dat ze spelen.

The breath of life: Theatre Royal Haymarket, Londen, t/m 21/12. Inl. (0044) 8709013356, www.trh.co.uk

    • Henk van Gelder