`Waarden en normen zaak van burgers'

Burgers moeten in eerste instantie zelf zorgen dat de waarden en normen in de samenleving worden nageleefd. Het kabinet zal slechts faciliterend optreden en zoveel mogelijk aansluiten bij burgerinitiatieven en plannen van lokale overheden. Pas als de burgers concreet gemaakt hebben wat er volgens hen anders moet in de samenleving, kan dat leiden tot aangescherpte wet- en regelgeving.

Dat blijkt uit een brief over waarden en normen, die het kabinet gisteren naar de Kamer zond. Aanvankelijk wilde premier Balkenende een waarden- en normencommissie in het leven roepen, maar daarvoor bestond noch in kabinet noch Kamer veel enthousiasme. Het kabinet wil nu van de burgers weten wat de overheid in hun ogen zou kunnen doen om de waarden en normen weer te herstellen. ,,Het laten (op)leven van waarden en normen in de samenleving lijkt slechts kans van slagen te hebben indien de burgers het zelf als een probleem ervaren dat bepaalde waarden en normen thans onvoldoende worden nageleefd'', schrijft Balkenende in zijn brief. ,,Waar de problemen zich exact voordoen, weten burgers uiteraard zelf het beste'', aldus de premier.

Het kabinet wil daarom weten wat de grootste ergernissen van burgers zijn in de omgang met elkaar en hoe die weggenomen kunnen worden. Ook wil het weten wat de overheid volgens de burgers zou kunnen doen aan het herstel van waarden en normen. Ook wil het goed kijken naar al bestaande initiatieven bij bijvoorbeeld organisaties (scholen, bedrijven, woningbouwverenigingen en dergelijke) en lagere overheden, zoals Gouda (dat de Gouden Stadsregels opstelde) en Rotterdam (dat een Stadsetiquette kent).

Wel zullen kabinetsleden zich waar nodig mengen in de discussie, zo verklaarde premier Balkenende gisteren na afloop van de ministerraad. ,,De ministers gaan aan de slag met het entameren van het debat.'' Ook wil hij publicaties laten opstellen door onder meer het Sociaal en Cultureel Planbureau en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, ,,om de verdiepingsslag te maken''.

Balkenende weigerde overigens in te gaan op vragen of de politiek wel het goede voorbeeld heeft gegeven als het gaat om waarden en normen. Wel zei hij dat ,,het geven van een klap in de richting van een fotograaf'' absoluut niet kon, verwijzend naar een incident tussen een Parool-fotograaf en LPF-kamerlid Alblas, eerder deze week . ,,Dat moet je niet doen, dat beeld blijft hangen'', aldus de premier. Iedereen, ook de politici, heeft een rol te vervullen in het waarden en normen-debat, aldus Balkenende.

www.nrc.nl: dossier LPF