Topman mijdt eigen aandeel

Bestuursvoorzitters van grote, in Nederland beursgenoteerde ondernemingen steken nauwelijks eigen geld in hun bedrijven. Eenderde van de topmannen bezit zelfs helemaal geen aandelen, maar wel opties: de rechten om aandelen te kopen, waaraan veel minder financiële risico's zijn verbonden.

Dit blijkt uit een inventarisatie van deze krant van de 701 meldingen die de ondernemingen de afgelopen weken verplicht hebben gedaan bij de beurswaakhond Autoriteit Financiële Markten (AFM) en uit jaarverslagen. Per 1 september moeten topmannen hun aandelenbezit openbaren. Bijna alle gegevens zijn inmiddels door de toezichthouder verwerkt.

Het aandelenbezit van Nederlandse bestuurders steekt volgens deskundigen mager af tegen dat van collega's in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. In die landen wordt veel meer van bestuurders geëist dat zij zich commiteren aan het bedrijf. Volgens beloningsspecialist J. Kirch van Hay Group getuigt het kopen van aandelen door bestuurders van ,,lotsverbondenheid'' jegens aandeelhouders. De stichting Corporate Governance Onderzoek Pensioenfondsen zegt actie te overwegen tegen de beperkte financiële betrokkenheid van bestuurders bij hun onderneming.

Gemiddeld heeft een Nederlandse topman vier maal zoveel opties als aandelen, zo blijkt. Als de topman en grootaandeelhouder van automatiseerder CMG buiten beschouwing wordt gelaten, hebben de topmannen zelfs twaalf keer zoveel opties als aandelen. Bij personeelsopties – meestal jaarlijks toegekend – hebben bestuurders minder last van kelderende koersen, terwijl de winst bij stijgende koersen vergelijkbaar is met die op aandelen.

Uit de inventarisatie blijkt ook dat aandelen die zijn verkregen door de uitoefening van opties vrijwel meteen weer worden verkocht. De Vereniging van Effectenbezitters wil een einde maken aan het `snelle cashen' door bestuurders te verplichten een deel van hun via opties verkregen aandelen ten minste drie jaar vast te houden. De belangenvereniging vindt het ,,heel relevant'' of bestuurders wel of geen eigen aandelen bezitten ,,maar die cultuur bestaat hier niet'', aldus voorzitter P. de Vries in een reactie.

Zie topman: pagina 13