Tips en kavels voor zelfbouwers in spe

Je droomhuis bouwen, hoe pak je dat aan? Het Nederlands Architectuurinstituut organiseert hier dit weekeinde een beurs over.

Tussen 2005 en 2010, heeft de overheid besloten, moet een derde van de één miljoen nieuw te bouwen woningen in Nederland door de bewoners zelf worden gebouwd. Dat wil zeggen dat particulieren 23.000 woningen per jaar mogen (laten) bouwen. Volgens onderzoek van het ministerie van VROM verlangen ruim 650.000 Nederlanders naar een eigen droomhuis, maar in de praktijk blijkt het bouwen daarvan geen eenvoudige opgave. Hoe doe je dat als burger? Waar koop je een kavel, hoe kies je een architect, wat kost het allemaal? VVD-minister Kamp van VROM opent vandaag in het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) de woonmarkt `Heilige Huisjes 02'.

Vandaag en morgen kunnen particuliere opdrachtgevers in spe zich oriënteren op de tweeduizend kavels die acht gemeenten aanbieden. Er presenteren zich architecten, adviseurs en bouwers van cataloguswoningen. Er zijn ook ervaren zelfbouwers aanwezig, bijvoorbeeld het echtpaar Van den Belt dat zijn eigen huis in Stadskanaal ontwierp en door de regionale sociale werkplaats liet uitvoeren. Sommige projectontwikkelaars die kavels uitgeven, organiseren cursussen opdrachtgeverschap voor hun kopers; in Almere opent volgend jaar het Servicepunt Particulier Opdrachtgeverschap.

De gemeenten die bouwgrond aanbieden zijn Almere, Amsterdam, Enschede, Leiden, Rotterdam, Spijkenisse, Stadskanaal en Utrecht. De kavels lopen uiteen van 250 tot 5.000 vierkante meter, met prijzen variërend van ruim 100 tot 500 euro per vierkante meter, en liggen zowel in uitbreidingswijken als in de bestaande stad. Leiden zet het particuliere opdrachtgeverschap in om het voormalige slachthuisterrein van vijf hectare groot ten noorden van de stad te herontwikkelen. De locaties in Enschede liggen in de door de vuurwerkramp getroffen wijk Roombeek, waar ruim vijfhonderd woningen ongeveer de helft van het totale aantal koopwoningen door particulieren zullen worden gebouwd. Zij kunnen hun eigen woning ontwerpen of kiezen uit een speciale `Twentse bouwcatalogus'. Op het Steigereiland in de Amsterdamse stadsuitbreiding IJburg komt zelfbouw naast collectief wonen en drijvend wonen.

Particulier opdrachtgeverschap is niet nieuw in Nederland. De zeventiende eeuw zag de bouw van de grachtenpanden, tussen 1870 en 1914 werden in onder meer Haarlem en Den Haag villawijken gebouwd en begin vorige eeuw ontwikkelde de Amsterdamse tegelhandelaar A. Geijsde het Park Meerwijk in Bergen. Na de Tweede Wereldoorlog nam de overheid wegens de woningnood de massaproductie ter hand, maar nu krijgt de bewoner steeds meer voor het zeggen. Volgens initiatiefneemster Jacqueline Tellinga van het NAi zou dit het begin kunnen zijn van een nieuwe traditie van burgerlijke stedenbouw.