Gieren krijsen boven het Binnenhof

Wat krijgen we nou, Wijnschenk? Je trok in je straaljager `negen G', mentaal liep je ook geen deuken op, maar door zo'n blonde hysterica heb je je op stang laten jagen. Je weet: no guts, no glory. Je was het gelazer en het gezeik zat, maar het echte gelazer komt pas als je volgende week aan het echte werk moet. Dan zal je merken dat je positie als fractievoorzitter volstrekt onhoudbaar is, en dat je de komende maanden ernstig lijden tegemoet mag zien.

Je bent fractievoorzitter van de tweede partij van Nederland. Van jou wordt dus verwacht dat je een hoofdrol gaat spelen. Binnenkort zal je de grote debatten moeten voeren. Ons land staat voor een recessie en wordt geconfronteerd met aanzienlijke problemen op alle belangrijke beleidsterreinen. Ze zijn gevoelig, ingewikkeld en hebben bij een slechte aanpak grote gevolgen voor het welzijn van de burgers. Maar die rol kan je alleen succesvol vervullen als je beschikt over goede kennis van de belangrijkste dossiers, politiek invoelingsvermogen, tactisch en strategisch inzicht, debateerkunst en enige visie op de toekomst.

Maar je weet niets, je kan niks en je hebt ook niet de ervaring om je tekortkomingen te maskeren. Je bent een kabouter in de politiek, een `amateur' zoals je dat zelf zegt. Terugvallen op je fractiespecialisten? Vergeet dat maar, als deze heren jouw buikspreker moeten worden, kunnen ze je op elk moment op je bek laten gaan; bewust of onbewust, want hoe deskundig zijn jouw specialisten? Bedenk bovendien dat een fractievoorzitter maar zeer beperkt kan worden gesouffleerd. Was je maar minister, dan had je het aanzienlijk makkelijker. Ministers hebben een monitor voor hun neus waarop hun ambtenaren snel de goede antwoorden kwijt kunnen. Maar jíj hebt geen ambtenaren, jij moet alles zelf bedenken, jij staat er alleen voor. En dat weet de oppositie, én de fractievoorzitter van de VVD.

De oppositie kan het je moeilijk maken, maar ach, Nederland is al bijna zo rechts als Oostenrijk, dus je kiezers lopen niet naar links. Nee, Gerrit Zalm, je coalitievriend, wordt je concurrent, je vijand en je beul. Hij speelt het deze dagen al heel subtiel. Met afgetrokken smoel mompelt hij op de tv `helaas' en `zeer zorgerlijk', maar weet dat hij staat te huichelen. Hij geniet van jullie laatste opiniepeilingen, geniet van het matten in jouw fractie en geniet van de schade die je al hebt opgelopen. Hij behoort je politiek te elimineren; dat is zijn plicht. Per slot van rekening heeft Pim de VVD verschrikkelijk veel ontstolen en dat komt hij terughalen.

Natuurlijk gebruikt hij geen grof geweld; een simpel scherp mes volstaat. Vrolijk fluitend gaat hij je fileren; na ieder debat word je kleiner en kleiner. Maar hij blijft een heer, een alleszins aimabel mens. En na iedere steekpartij gaat hij gezellig met je koffie drinken en zal je prijzen voor de `groei' die je reeds vertoont. Want zo gaat het aan onze Hoogste Toneelschool. Voor de kijkers zal het er allemaal beschaafd aan toegaan, want Gerrit vreest de boemerang.

Maar, Harry, jij zult duizend doden sterven! Voor ieder groot debat lig je wakker, je draait, je woelt, je vreest het mes van Zalm, de ironie van de oppositie, de geseling van de media, de achterklap van je eigen fractie. Je durft de ochtendkranten niet meer op te slaan.

Je vreest de nieuwe dag, je vreest de verschrikkelijk afgang.

Maar er is nog een front waar je het gevecht zal moeten voeren: je fractie. Wie zijn die fractieleden eigenlijk? Wat bindt hen? Alleen die allochtonen? Een partijprogramma is er niet en jullie politieke geschiedenis is kort en gewelddadig. De verhoudingen in de fractie zijn voor lange tijd verziekt. Een fractie is normaal al geen speeltuin. Daar woedt een genadeloze strijd om politiek te overleven. Men beloert elkaar, men bevecht elkaar, daar komen de slechtste kanten van de mens naar voren. In de politiek maak je geen vrienden, maar voor jou geldt dat je grootste vijanden in de eigen fractie zitten. En omdat je van geen enkel dossier verstand hebt, zullen je fractieleden je links en recht passeren en talloze ballonnetjes oplaten. Als een kind mag je die nakijken. Vrolijk en blij zullen ze je niet maken. Maar jij moet daaraan leiding geven.

Maar Harry, toch chapeau dat je die klus hebt aangedurfd. En als ik dan in het nieuws hoor dat politiek Den Haag jullie zat is, dat het geruzie slecht is voor de democratie, dan denk ik: wat een arrogantie! Bij wie ligt eigenlijk de oorzaak van de opkomst van de LPF? Wie is de hoofdverantwoordelijke voor de neergang van het aanzien van de politiek? Was het niet datzelfde `politiek Den Haag' dat jarenlang de belangrijkste problemen in ons land verwaarloosde, dat jarenlang de besluitvorming oligarchisch regelde, dat jarenlang met een verouderd wereldbeeld een gefossiliseerd idealisme nastreefde? Meer dan een miljoen kiezers was die oude politiek zat. En, inderdaad, de mensen die op jullie stemden waren niet alleen die huilebalken bij Pims kist, of de mensen in de achterstandswijken, maar ook hooggeleerden stemden op Fortuyn; notabene toen zijn lijk al in ontbinding was.

Ton de Kok is oud-CDA-Tweede-Kamerlid.

    • Ton de Kok