Treurnis om `naïef bolletjesbeleid'

De partijen in de Tweede Kamer die indertijd om het hardst protesteerden tegen het heenzenden van drugskoeriers, steunen dat nu. Gisteren werd in een Kamerdebat de `war on drugs' als mislukt afgeschilderd.

Een opeenstapeling van naïviteiten, oordeelde woordvoerder F. Teeven van Leefbaar Nederland gisteren in het debat met de fractiespecialisten in de Tweede Kamer over de bestrijding van de bolletjesslikkers.

In de aanloop naar de verkiezingen, Teeven werkte toen nog bij het openbaar ministerie in Amsterdam, bezigden Tweede-Kamerleden harde taal over de aanpak van drugskoeriers op Schiphol. Geen bolletjesslikker mocht meer worden heengezonden, op Schiphol moest weer streng gecontroleerd worden en het leger moest worden ingezet bij de bewaking van drugskoeriers. ,,Pure naïviteit om te denken dat het probleem van de drugssmokkel in Nederland kan worden opgelost'', aldus Teeven nu.

Minister Donner van Justitie viel hem bij. ,,Als het de bedoeling was om drugskoeriers te ontmoedigen via Schiphol te reizen, is dat beleid mislukt. Het heeft niet geleid tot vermindering van de import via Schiphol.'' Volgens schattingen van de marechaussee doen op jaarbasis meer dan twintigduizend drugskoeriers Schiphol aan. Ondanks verscherpte controles en een streng aanhoudingsbeleid. ,,De war on drugs lijkt te zijn mislukt'', verzuchtte PvdA-woordvoerder Wolfsen. Als die schattingen kloppen, zo rekende hij voor, komt er via Schiphol jaarlijks cocaïne binnen met een totale straatwaarde van 3 miljard euro.

Nog meer smokkelaars aanhouden is niet meer haalbaar, hield Donner de fractiespecialisten voor. Begin vorig jaar was de gedachte dat het strenge aanhoudingsbeleid eerst een hoge piek aan arrestanten zou opleveren, maar daarna een gestage daling. Dat is niet gebeurd. ,,Op een toestroom van 500 koeriers per week kan ik geen bouwprogramma's voor celcomplexen opstellen. De conclusie is nu dat het niet meer verantwoord is om het gevoerde beleid door te zetten'', zei Donner.

Waar Teeven mislukking van het gevoerde beleid weet aan naïviteit, hielden met name de voormalige paarse fracties in de Tweede Kamer het op gebrekkige informatieverstrekking door toenmalig minister Korthals van Justitie. D66-woordvoerder B. Dittrich zegde zelfs met terugwerkende kracht het vertrouwen in de minister op. ,,De vorige minister heeft de Tweede Kamer op cruciale punten niet geïnformeerd'', aldus Dittrich.

Korthals had bij de behandeling van de noodwet beloofd dat aangehouden drugskoeriers in aparte celcomplexen zouden worden vastgezet, zodat de toch al gebrekkige celcapaciteit niet nog verder onder druk zou komen te staan. Dat is wel gebeurd, terwijl inmiddels ook duidelijk is dat de werkdruk van justitie in Haarlem onaanvaardbaar hoog is geworden. Terwijl Korthals had beloofd dat hij dat zou voorkomen, aldus Dittrich. ,,De boodschap was voortdurend: gaat u rustig slapen, het komt wel goed.''

Ook PvdA-woordvoerder Wolfsen voelt zich ,,verkeerd geïnformeerd'' door de minister. ,,Zo beloofde hij dat binnen een jaar de celproblematiek zou zijn opgelost en dat is niet gebeurd.'' Het CDA zegt herhaaldelijk op het verkeerde been te zijn gezet door Korthals. ,,Er waren feiten binnen het Kabinet bekend waarover de Tweede Kamer niet is geïnformeerd,'' aldus woordvoerder Rietkerk. Daarbij doelt hij op een gisteren uitgelekte brief van toenmalig minister Zalm van Financiën. Daarin sommeert hij Korthals op 28 juni om met onmiddellijke ingang de bouw van nieuwe celcomplexen stil te leggen. Aangehouden drugskoeriers op Schiphol moeten na inbeslagname van de handelswaar maar worden teruggestuurd, adviseerde Zalm Korthals verder. Op 3 juli had Korthals overleg met de Tweede Kamer over Schiphol. Toen is niets gezegd over het stopzetten van die bouwprogramma's, aldus Rietkerk. Het was ook in strijd met de bevoegdheid van een demissionair minister, aldus GroenLinks-woordvoerster F. Halsema. ,,Die mocht geen controversiële besluiten nemen.''

Donner zelf hield zich op de vlakte over de vraag of de Tweede Kamer informatie is onthouden. ,,Ik zal niet ontkennen dat hij een zonnige kijk had en hoopte dat hij tot oplossingen kon komen.'' Donner reageerde ook terughoudend op de vraag of hij verbaasd was over Zalms recente pleidooi om iedere drugskoerier op Schiphol aan te houden en te berechten terwijl hij wist van de brief waarin het tegenovergestelde werd bepleit. ,,Of ik verbaasd was? Ik heb van jongs af aan geleerd om mijn gevoelens voor me te houden.''

Een meerderheid van de aanwezige fracties schaarde zich achter Donners voornemen om buitenlandse drugskoeriers na inbeslagname van de drugs met een dagvaarding terug te sturen. ,,We staan voor de beleidskeuze of het gaat om de stof of de verpakking'' aldus Donner. ,,Ik kies voor de stof.'' De minister prees de samenwerking met de Nederlandse Antillen en Aruba. ,,Voor het eerst beschouwen ze deze problemen als een gemeenschappelijk probleem en niet een exclusief Nederlands probleem.''

Zo wordt op verzoek van Aruba op Schiphol een bodyscan geplaatst. Om xtc-smokkelaars tegen te gaan die vanaf Schiphol op Aruba vliegen.

    • Jos Verlaan