Op stap in de vreemde wereld van De Cock

De ambitie spat er vanaf en dat alleen is al een verademing. De Belg Jan de Cock (Brussel, 1976) heeft in de galerie van Fons Welters in Amsterdam een enorme, ruimtevullende installatie gebouwd. De ruimte is er bijna onherkenbaar door. De wanden en de vloer zijn grotendeels aan het zicht onttrokken, alleen het glazen galeriedak liet hij ongemoeid. Nu heeft Welters een zekere traditie in dit soort installaties. In 1995 mocht Job Koelewijn al eens de volledige achterwand van de galerie weghakken om het panorama op de tuin van de achterburen bloot te leggen, en later bouwde ook Frank Mandersloot er met hout en boompjes een enorm, ruimtevullend beeld.

Toch zijn deze installaties kinderspel vergeleken bij het werk van De Cock. Zijn Randschade Fig. 9 is groot, complex en vooral verwarrend. Voor de toeschouwer strekt zich een woud van spaanplaat, hardboard en multiplex uit waarin het oog nauwelijks houvast vindt. Het werk lijkt een groot doolhof en een abstracte sculptuur tegelijk – en dat is ook precies de bedoeling. Niet voor niets plaatst De Cock zichzelf op zijn zesentwintigste al pontificaal in de traditie van Mondriaan en Malevich. Zijn beelden hebben veel weg van driedimensionale versies van de abstracte vlakken-composites van deze schilders. Maar bij De Cock worden het beelden waarin je kunt rondlopen, die bijna architectuur zijn en uit de aard daarvan een merkwaardige, vervreemdende invloed hebben op de toeschouwer. Die wordt wandelaar in een vreemde wereld, of hij wil of niet.

Met zijn beelden begeeft De Cock zich op hetzelfde terrein als een kunstenaar als Krijn de Koning, die ook de grens van ruimtevullend en ruimtevormend opzoekt. Maar waar De Koning werkt in een Judd-achtig, veelkleurig formalisme, lijkt De Cock met zijn beelden vooral de mogelijkheden van zijn constructies te verkennen. Bijna alles wat je met hout kunt maken komt in zijn meest basale vorm in Randschade Fig. 9 voorbij: wanden, kastjes, een bureau, maquettes, gangetjes, banken, nissen, blokken, piëdestals. In een van de nissen toont De Cock een reeks foto's van zijn eerdere Randschade-projecten, onder andere uit het Stedelijk Museum voor Actuele Kunst in Gent en uit Watou. Daaruit wordt nog eens extra duidelijk dat De Cock met een ambitieus, museaal project bezig is – zijn beelden drukken tegen de wanden van de ruimte, lijken die het liefst te willen overstijgen. En hij sleept zijn toeschouwers mee.

Jan de Cock: Randschade Fig. 9. Galerie Fons Welters, Bloemstraat 140, Amsterdam. T/m 12 oktober. Di t/m za 13-18u., Zo. 6 okt. 14-17u. Inl. (020) 4233046 of www.fonswelters.nl

    • Hans den Hartog Jager