Oei, ik groei niet meer

Hoe doet de economie het in 2002? De vooruitzichten waren al niet best, en het Centraal Planbureau (CPB) schroefde in navolging van de rest van de markt zijn raming vorige maand terug tot een economische groei van nog maar 0,5 procent. Deze week bleek dat dát zelfs nog te hoog gegrepen kan zijn. Het Centraal Bureau voor de Statistiek publiceerde een bescheiden bijstelling van de gerealiseerde groeicijfers over het eerste en het tweede kwartaal. In het eerste kwartaal bedroeg de groei van kwartaal op kwartaal niet 0,1 procent maar 0 procent, in het tweede kwartaal bedroeg de groei ongewijzigd 0,1 procent. Omdat echter ook de cijfers voor vorig jaar zijn veranderd, verandert er van jaar op jaar wel het nodige.

Het resultaat is dat de economie, bij de aanvankelijke rapportage over het tweede kwartaal, de rest van het jaar een kwartaalgroei van tweemaal 0,4 procent moest doormaken om de CPB-prognose van 0,5 procent gemiddeld over 2002 te halen. Na de bijstelling van woensdag heeft de economie twee resterende kwartalen van 0,6 procent groei nodig om op 0,5 procent voor heel 2002 uit te komen.

Gaat dat lukken? De eerste raming van het CBS over het derde kwartaal komt pas eind november. De voortekenen zijn niet goed. Zowel in juli, augustus als september daalde het consumentenvertrouwen verder, tot een waarde die lager ligt dan tijdens de vorige conjunctuurdip begin jaren negentig. Het CBS moet tot 1983 teruggaan om een consument te vinden die zo diep in de put zat als nu. Het vertrouwen van ondernemers steeg sterk in juli, maar viel weer terug in augustus. De beurs is inmiddels verder gezakt.

Hoewel de traditionele zomervertraging bij het inzamelen van gegevens door het CBS er voor heeft gezorgd dat er pas vanaf volgende week harde cijfers komen over productie en bestedingen in juli en augustus, zijn het geen omstandigheden waarin het gehoopte herstel van de economie al een aanvang kan vinden – hoewel voorraadeffecten bijvoorbeeld de economische groeicijfers fors kunnen beïnvloeden.

Stel nu eens dat ook in het derde kwartaal de economie met 0,1 procent blijkt te zijn gegroeid. Dat is niet meer ondenkbaar. In dat geval is zelfs de grootste groeispurt aan het einde van het jaar, zoals de 1,2 procent kwartaalgroei eind 1999, niet voldoende om de CPB-prognose van een half procent groei over heel 2002 te halen. een gemiddelde van 0,2 procent over 2002 ligt dan meer voor de hand.

Reden te over voor het ministerie van Financiën om nu al de noodscenario's voor de begroting uit te denken.

    • Maarten Schinkel