Kandidaten voor EU onder extra controle

Ook na ondertekening van een verdrag over toetreding tot de Europese Unie moeten kandidaat-landen onder een speciale controle blijven.

Turkije krijgt geen datum toegezegd waarop onderhandelingen over toetreding kunnen beginnen. Maar dit kandidaat-land moet wel meer geld ontvangen om zich op het EU-lidmaatschap te kunnen voorbereiden.

Dit staat in uitgelekte ontwerp-aanbevelingen waarover de Europese Commissie woensdag een definitief besluit neemt. Op grond van deze aanbevelingen beslissen de Europese regeringsleiders aan het einde van deze maand welke kandidaten de eindronde van de toetredingsonderhandelingen ingaan. Die onderhandelingen worden in december in Kopenhagen afgesloten. Diplomaten verwachten dat Turkije een van de belangrijkste onderwerpen van de Europese top in Kopenhagen wordt, omdat dit land van de EU wil horen wanneer onderhandelingen kunnen beginnen. Volgens de Europese Commissie voldoet Turkije nog niet aan de politieke en economische criteria voor lidmaatschap.

De Europese Commissie wil de kandidaten die in december hun onderhandelingen afsluiten ook daarna onder druk houden om de Europese wetgeving daadwerkelijk te gaan uitvoeren. Diplomaten van EU-lidstaten, waaronder Nederland, beschuldigen de Commissie ervan de huidige aanpassing van kandidaat-landen aan de Europese wetgeving rooskleuriger voor te stellen dan ze is. Ze zeggen dat de kandidaten weliswaar op papier de EU-regelgeving hebben overgenomen, maar dat er aan de uitvoering van de wetgeving en de controle daarop veel schort.

De Commissie zal volgende week een overzicht geven van de wetgeving waarvoor blijvende druk nodig is om de kandidaten te dwingen deze goed toe te passen. Het betreft uiteenlopende terreinen als de voedselveiligheid, grensbewaking en mensenrechten. Europees commissaris Günter Verheugen, die voor de EU-uitbreiding verantwoordelijk is, heeft gezegd dat kandidaat-landen op dit ogenblik nog niet aan alle verplichtingen hoeven te voldoen. Dat moeten zij pas op het ogenblik van de daadwerkelijke toetreding. Dat zal niet eerder dan 2004 het geval zijn, nadat alle parlementen het verdrag over de uitbreiding hebben geratificeerd. De Commissie wil voordat de parlementen ratificeren nogmaals rapporteren over de kandidaat-landen.

Wanneer de Commissie volgende week naar verwachting tien kandidaten aanbeveelt voor de eindronde van de onderhandelingen, wordt volgens Verheugen ook gekeken naar een prognose over de inspanningen die de kandidaten ook na afsluiting van de onderhandelingen zullen doen. Die prognose is niet mogelijk zonder vertrouwen. Toch vindt hij het nodig voort te gaan met controle om te voorkomen dat de wil om te hervormen afneemt.

turkije en öcelan: pagina 5

hoofdartikel: pagina 7

www.nrc.nl: dossier Uitbreiding EU