De ruziemakers die als vrienden uit elkaar gingen

Met een ferme handdruk werd de crisis binnen de LPF deze week beëindigd.

Eensgezind en met de armen om elkaars schouders kwamen de ministers Bomhoff (Volksgezondheid) en Heinsbroek (Economomische Zaken), fractievoorzitter Wijnschenk en advocaat Oscar Hammerstein vertellen dat de LPF-top weer op één lijn zit. ,,We zijn allemaal lid van de vereniging Pim Fortuyn en zullen dat blijven tot het eind van kabinet Balkenende één'', verklaarde Bomhoff, die blij was dat hij gastheer had mogen zijn van ,, deze goede avond''. Urenlang beraad gisteren op het ministerie van Volksgezondheid was hier aan vooraf gegaan, waarbij de de bewindslieden en de fractietop in verschillende kamers overlegden.

Met deze ,,ferme handdruk'' die LPF-top elkaar gisteravond gaf en het ,,opzij zetten van de persoonlijke meningsverschillen'', kwam er een eind aan een dag waarin de perikelen binnen de LPF spanning veroorzaakten die leken over te slaan naar het kabinet.

Op initiatief van GroenLinks-fractievoorzitter Paul Rosenmöller vroeg de Tweede Kamer gisteren daarom het kabinet om opheldering over de crisis binnen de LPF. Rosenmöller zei de indruk te hebben dat de LPF-crisis ook gevolgen begon te krijgen voor het kabinet en hij verlangde een brief van het kabinet met tekst en uitleg. De overige linkse oppositiepartijen steunden dit verzoek, maar het stuitte aanvankelijk op heftige tegenstand van CDA-fractieleider Verhagen die dit niet nodig vond. Ook LPF-woordvoerder Palm noemde het verzoek ,,rijkelijk voorbarig''. De oppositie op haar beurt reageerde boos wegens ,,zo'n gebrek aan dualisme''. Het ging volgens haar om het elementaire recht van de Tweede Kamer op informatie. Later gingen de regeringspartijen om en legden zich neer bij het verzoek van de oppositie om een brief van Balkenende.

De LPF-fractieleden verlieten gistermiddag de ,,reguliere'' fractievergadering die ze op dat moment hielden, om dit voorstel van Rösenmoller aan te horen. In de wandelgangen bezwoeren de fractieleden dat de vergadering ,,uitstekend'' verliep en dat er constructief over ,,technische kwesties'' gesproken werd. Fractiegenoot Gerard van As zag dat echter anders. Volgens hem stond de positie van fractieleider Wijnschenk wel degelijk in de vergadering ter discussie. Hij en enkele andere leden twijfelden nog steeds aan de capaciteiten van de fractievoorzitter. Volgens Van As raakten de beschuldigingen van Wijnschenk aan het adres van interim-bestuursvoorzitter Maas, dat die zijn invloed gebruikt om vrienden uit de vastgoedsector invloed in de partij te geven, kant noch wal. Hiermee leek een nieuwe scheuring in de partij, na het vertrek van Winny de Jong en Cor Eberhard, dichterbij te komen.

Maar ook deze aanval op zijn positie wist Wijnschenk af te slaan. ,,We zijn er uit. Wijnschenk heeft onze steun en we kunnen nu aan het werk'', verklaarden de fractieleden aan het eind van de middag. Om zijn positie veilig te stellen moest Wijnschenk wel als ,,diepe kniebuigingen maken'', aldus Van As. De positie van Wijnschenk lijkt daarmee allerminst verzekerd, eerder lijkt het erop dat hij een proeftijd krijgt van kritische fractieleden. ,,Het is de laatste kans voor Wijnschenk is om te laten zien dat hij capabel is. Het is één minuut voor twaalf'', verklaarde Van As, die in augustus de strijd om het fractieleiderschap tegen Wijnschenk verloor.

Hierna moest alleen de lucht tussen de ministers Heinsbroek en Bomhoff nog geklaard worden. Tussen hen ontstond spanning nadat Heinsbroek door Wijnschenk als politiek leider ,,gelanceerd'' was en er gesuggereerd werd dat de minister van Economische Zaken ook uit was op het vice-premierschap van Bomhoff, die absoluut niet van plan was dat op te geven. Maar Bomhoff gaf 's ochtends al aan dat déze ,,onrust'' `s avonds uit de wereld geholpen zou zijn als hij zou overleggen met zijn ,,goede vrienden van de LPF''.

Minister Heinsbroek stak hem hierbij de helpende hand toe door 's avonds bij het begin van het overleg nogmaals te benadrukken dat hij nooit ,,het vice-premierschap geambieerd heeft'' en dat aan het eind van vergadering nog eens over te doen en te zeggen dat er nooit sprake was van een conflict, maar dat ,,de media het vuurtje telkens weer opstoken''.

Morgen zal Wijnschenk aan de regiobestuurders moeten uitleggen dat de LPF-top weer ,,een eenheid''is en ,,weer op een lijn zit''. De regiobestuurders uitten eerder deze week felle kritiek op de LPF-fractie en vroegen aan het interim-bestuur of er disciplinaire maatregelen getroffen konden worden tegen fractieleden, omdat ze ,, het gedachtengoed van Pim verkwanselden.'' Maar advocaat Hammerstein die gisteren als vertegenwoordiger van het interim-bestuur aanwezig was, verwachtte dat de regiobestuurders zich morgen weer in de gesloten gelederen van de LPF zullen voegen.

    • Tom Kreling