Plavšic bekent schuld voor VN-tribunaal

Biljana Plavšic, ex-presidente van de Servische Republiek in Bosnië, heeft gisteren voor het Joegoslavië-tribunaal verklaard dat ze schuldig is aan etnische vervolging van Bosnische moslims en Kroaten; een misdaad tegen de menselijkheid. Het is de eerste keer dat een belangrijke (ex-)politicus uit ex-Joegoslavië schuld bekent voor het VN-hof.

De 72-jarige Plavšic meldde zich in januari 2001 vrijwillig bij het VN-tribunaal. Volgens de aanklacht is ze ,,individueel verantwoordelijk'' voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Plavšic verklaarde zich vorig jaar onschuldig.

Vanaf een geheime locatie herriep Plavšic gisteren via een video-verbinding met de rechtbank in Den Haag deze verklaring. ,,Ik verklaar dat ik schuldig ben'', zei ze, nadat rechter Richard May het derde onderdeel van de aanklacht `vervolging' had voorgelezen. Hierin wordt de `etnische zuivering' door Serviërs tegen de Bosnische moslims en Kroaten beschreven. Volgens de aanklacht heeft Plavšic de etnische zuiveringen gepland met anderen zoals Radovan Karadzic, haar voorganger als president van de Servische Republiek. Karadzic is nog steeds voortvluchtig.

In ruil voor Plavšic' schuldbekentenis op één punt laten de aanklagers alle zeven overige punten van de tenlastelegging vallen, waaronder genocide, de zwaarst mogelijke aanklacht. De straf die Plavšic opgelegd krijgt, moet nog worden bepaald. Daartoe worden vanaf 16 december getuigen opgeroepen. Een proces komt er waarschijnlijk niet.

Plavšic' advocaat Eugene O'Sullivan zei gisteren dat zijn cliënte ,,de persoonlijke verantwoordelijkheid neemt voor de misdaden tijdens de oorlog in Bosnië''. Ze betuigt daarvoor spijt en hoopt ,,dat dit enige troost kan bieden voor de onschuldige slachtoffers: moslims, Kroaten en Serviërs''. Zij hoopt dat haar gebaar voor ,,anderen, vooral leiders, aan elke kant van het conflict aanleiding zal zijn voor een gewetensonderzoek''. O'Sullivan sprak van een ,,persoonlijke schuldbekentenis''. ,,Zij hoopt dat haar volk daardoor het bloedvergieten van het afgelopen decennium achter zich kan laten en zich met zijn buren kan verzoenen''.

Plavšic heeft negen maanden in het VN-cellencomplex van de gevangenis in Scheveningen gezeten. In september 2001 werd ze vrijgelaten omdat het Joegoslavië-tribunaal de garantie kreeg dat ze zich zou melden wanneer haar proces zou gaan beginnen.

Toen Plavšic zich begin vorig jaar meldde in Den Haag maakte Carla Del Ponte duidelijk dat er géén afspraken zijn gemaakt in ruil voor haar vrijwillige overgave aan het tribunaal of haar medewerking met de processen tegen andere beklaagden. Aanklagers en de advocaten van Plavšic hebben een akkoord gesloten over de schuldbekentenis. Daarin is niets geregeld over haar optreden als getuige in andere processen. Aanklagers kunnen haar dagvaarden en Plavšic kan zich nu niet meer beroepen op het recht geen belastende verklaring tegen zichzelf af te leggen omdat ze gedeeltelijk schuld heeft bekend.