Het herfsttij van de humor

Er kan nog best een relletje bij, moet presentator Beau van Erven Dorens hebben gedacht en hij vergeleek in zijn talkshow Beau Rivage Telegraaf-columnist Bob Smalhout met Adolf Hitler. Hij projecteerde de gezichten naast elkaar om de verschillen te laten zien, want ze zouden volgens hem vaak met elkaar worden verward en dat vinden ze vervelend. ,,Smalhout heeft een hoger jukbeen, een ander oorlelletje en andere dassen dan Adolf Hitler'', zei hij. Het was bedoeld als standup comedy.

Alleen lachte niemand.

Beau hoopt voor het gerecht te worden gedaagd, net als de professionele komiek Paul de Leeuw. Die liet in Herberg de Leeuw een foto van Smalhout langzaam veranderen in een portret van Adolf Hitler. Ha, twee drie, haha. Smalhout, die in de oorlog veel joodse familieleden heeft verloren, hapte meteen en diende een strafklacht in. De Leeuw heeft ook twee andere zaken tegen zich lopen, een van zangeres Anneke Grönloh die vele uitzendingen achter elkaar als hese dronkelap werd voorgesteld en een van een dame op wie hij een brandblusapparaat vol poeder leegspoot. Jammer, want De Leeuw kan soms nog écht leuk zijn. We bevinden ons hier in de herfsttij van de humor met shockeermachine Theo van Gogh als lichtend voorbeeld.

Misschien dat Beau nu ook in een echt juridisch proces mag aanzitten. Op de bres voor de vrijheid van meningsuiting. Zijn talkshow krijgt namelijk te weinig aandacht. Jammer voor hem dat er zoveel interessantere rellen aan de gang zijn, dus een nieuwe strafklacht zal niet meer opleveren dan een tweeregelig bericht.

Beau had gisteren RTL's New Yorkse correspondent Max Westerman te gast. Talkshows met stand up comedians hebben ze in Amerika ook, wist die. De bekendste is David Letterman, maar die doet het heel anders dan Beau. Niets wordt daar overgelaten aan het toeval. Een team van tien man werkt de hele dag aan grappen en Letterman probeert ze de hele dag uit. Het publiek wordt een uur van tevoren ontboden. Dan worden ze uitvoerig geïnstrueerd hoe ze moeten applaudisseren. De temperatuur in de zaal wordt met opzet laag gehouden, zodat de mensen zich warm moeten klappen. En ze lachen ook nog.

Hoe anders gaat het er aan toe bij de wekelijkse openingsconference van Beau Rivage. Gastheer Beau moet zich wegens de hitte in de studio voortdurend koelte toewaaieren. Hij heeft nauwelijks tijd voor de voorbereiding, want Beau Rivage is een bijbaantje. Zijn echte baan is de vlotte presentatie van shownieuws in Boulevard. Hij heeft geen ervaring als standup comedian, maar hij wordt wel geassisteerd door zijn ex-companen van Propria Cures. Als hij de bedenksels voor het publiek debiteert, wordt er weinig gelachen.

Als het stil blijft, gaat hij gauw over naar de volgende grap. Het ontbreekt aan timing, aan pauzes vol verwachting, aan verkooptechniek. Hij probeert het wel te doen als Letterman, rechtop staand met de handen in elkaar, soms vragend aan zijn publiek of ze van het nieuws hebben gehoord. ,,Ja'', willen ze dan nog wel zeggen, zolang ze maar niet hoeven te schateren.

,,Ze gaan lés geven in normen en waarden'', zegt hij snel als zijn climax over Hitler en Smalhout ontaardt in een pijnlijke stilte. Op onderwijzerstoon vervolgt hij: ,,Kinderen, vandaag gaan we het hebben over tolerantie. Er komt een Marokkaan naar je toe met een mes, niet meteen wegduiken want misschien is het een slager die een geit wil gaan slachten op het balkon...'', en zo gaat hij maar door zonder veel reacties uit het publiek te krijgen. De vergelijkingen van joden (,,snordragers'') met Hitler, de uitspraken over Marokkanen en Surinamers (,,uitkeringstrekkers'') zijn niet alleen flauw en smakeloos. Sinds 15 mei zijn ze ook niet meer pikant. Het is nu de rechtse LPF die zich belachelijk maakt. Maar daar zag Beau gisteren de humor niet van in. Hij blijft gezagsgetrouw meerijden op de rechtse golf. Nee, dan is Jörgen Raymann vanavond beter in Raymann Laat. Die heeft zoveel zaalervaring dat er in zijn openingsconference altijd wel een paar leuke grappen zitten. Beau moet het niet hebben van humor maar van kwetsen, conflicten, beschuldigingen en rechtszaken. Wie voelt de tijdgeest beter aan?