De nationale radio draait het volkslied vaak en graag

Staatsmedia in Ivoorkust verspreiden alleen nog propaganda sinds de mislukte coup. Andere nieuwsbronnen is het zwijgen opgelegd.

In het noorden van Ivoorkust wordt nog steeds gevochten. Het land is in crisis. Maar wat de stand van zaken is, weet niemand. Op radio en in kranten zoeken de Ivorianen het antwoord vergeefs.

Het Ivoriaanse medialandschap is ingrijpend veranderd sinds de poging tot staatsgreep op 19 september. De persvrijheid is drastisch beperkt. Oppositiekranten durven niet meer te verschijnen. Buitenlandse radiozenders zijn uit de lucht gehaald. Het nieuws is een slecht verhuld staatscommuniqué geworden.

Op prime time zendt de nationale televisie, naast onjuiste informatie over de heldhaftige vorderingen van het leger, voornamelijk steunbetuigingen uit aan president Laurent Gbagbo. Toespraken die minutenlang duren en afgewisseld worden met beelden van een wapperende Ivoriaanse vlag, een in slow-motion vliegende witte duif, of het nationale symbool: een aanstormende olifant. De radio draait het volkslied vaak en graag.

Geen betere manier om je frustratie te ventileren dan via een praatprogramma op de nationale radio. Een beller uit Abidjan grijpt die kans met beide handen aan. ,,De media moeten in staat gesteld worden te vertellen wat er gebeurt'', zegt hij boos. ,,Het enige wat we horen, is prietpraat.'' De presentator houdt het kort en geeft het woord weer aan zijn gast, een universiteitsdocent. ,,De buitenlandse media willen niet alleen onze bevolking, maar ook onze strijdkrachten demoraliseren'', verklaart de docent. ,,We moeten voorzichtig zijn. De staatsgreep is mislukt, maar sommige mensen hopen dat hij toch nog slaagt.''

Ivoorkust is een van de weinige Afrikaanse landen met een min of meer onafhankelijke pers en een ruime verscheidenheid aan dagbladen. Maar vorige week hebben ten minste drie oppositiekranten hun publicatie stopgezet. Een verslaggever van Le Patriote, een dagblad dat beschouwd wordt als pro-RDR, de partij van oppositieleider Alassane Ouattara, werd door aanhangers van de president het ziekenhuis in geslagen. Hij zou een `spion' zijn.

De hoofdredacteur van Le Patriote deed zijn beklag bij de minister van Informatie. Die bewindsman zei dat hij niet kon instaan voor de veiligheid van de redactie zolang die artikelen bleef publiceren die de regering in verlegenheid brachten. ,,Ik realiseerde me dat ik twee opties had'', zegt hoofdredacteur Sindou Méité. ,,Me aansluiten bij de regering en de staatsmedia, of ophouden te verschijnen.''

Ook buitenlandse journalisten kunnen niet meer ongestoord hun gang gaan. De staatsmedia beschuldigen hen voortdurend van partijdigheid, manipulatie en van ophitsing tegen de president. zozeer dat er langzaam een anti-westerse stemming begint te ontstaan. Demonstranten vernielden de camera van een Franse televisieploeg.

De twee betrouwbaarste internationale nieuwsbronnen, het populaire Radio France Internationale (RFI) en de BBC African Service, zijn sinds vorige week in Ivoorkust niet meer te ontvangen. Aanvankelijk zei de regering dat het aan een technische storing lag. Later bleek dat `suggestieve' berichtgeving van de BBC als excuus had gediend om de zenders het zwijgen op te leggen. In Ivoorkust dreigt oorlog, dus de informatievoorziening moet gecontroleerd worden, zei de voorzitter van de nationale audiovisuele dienst.

    • Pauline Bax