Bankaandelen

Waarom dalen de aandelenkoersen van Europese banken zo snel? Er doen veel mogelijke verklaringen de ronde, maar een intrigerende theorie zegt dat het de wisselwerking tussen de markten voor obligaties en aandelen is die leidt tot een neerwaartse spiraal.

Dit spiraaleffect gaat als volgt in z'n werk. Als de aandelenkoersen van banken dalen, dalen hun uistaande obligaties ook in koers, waardoor de effectieve rente op die obligaties stijgt. Kredietwaarderingsbureaus hanteren die gestegen rente als een teken dat de kredietwaardigheid van de banken kennelijk is gedaald, en stellen hun oordeel over de banken naar beneden bij. Beleggers in aandelen reageren op die afwaardering – die leidt tot hogere rentekosten bij een bank, waardoor de winst afneemt – met de verkoop van aandelen. Waardoor de hele cyclus weer opnieuw begint.

Is dit echt wat er in de banksector aan de hand is? Er is het een en ander aan indirect bewijsmateriaal voor bovenstaande theorie. De afgelopen zes maanden zijn zowel de volatiliteit (beweeglijkheid) van de aandelenkoersen van grote banken als de `credit spread' – het verschil tussen de effectieve rente op bankobligaties en de rente op veilige staatsobligaties – ruwweg verdubbeld. De samenhang met andere vormen van bankkrediet is minder duidelijk.

Eén mogelijke verklaring is dat het hefboomeffect dat inherent is aan bankaandelen hen bijzonder kwetsbaar maakt. In theorie zou een bank door zo'n negatieve spiraal in financiële problemen kunnen komen. In het slechtst denkbare geval is de bank uiteindelijk niet meer in staat aan zijn verplichtingen te voldoen. Dat vooruitzicht heeft beleggers in een aantal Duitse banken parten gespeeld. Maar zulke zorgen moeten met een korreltje zout worden genomen. De meeste grote banken financieren een groot deel van hun verplichtingen door middel van spaartegoeden en niet zozeer door middel van obligaties. Spaarders blijven banken meestal wel trouw, tenzij er een heel dringende reden is weg te lopen. En zij eisen doorgaans geen hogere rente als de koers van hun bank is gekelderd.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld.