Zuid-Amerika in filmtour

Al enkele jaren fungeert de in het voor- en najaar van programma wisselende Wereldcinema Tour van het International Filmfestival Rotterdam als lanceerplek voor door het Hubert Bals Fund ondersteunde films. Kennelijk worden deze films uit ontwikkelingslanden niet sterk genoeg bevonden om op eigen benen te staan, en rouleren ze in onoverzichtelijke schema's (in de ene stad een hele week, in de andere maar een enkele voorstelling) langs de filmtheaters.

De herfsttournee van dit jaar kent twee primeurs: de inschakeling van zogeheten `landendeskundigen' die hier en daar een sociologische of politieke inleiding houden en, om de verwarring nog groter te maken, voorpremières van een film die pas op het festival van 2003 verwacht wordt, en daarna alsnog op normale wijze uitgebracht zal worden. Die titel, Madame Satâ van de Braziliaanse regisseur Karim Aïnouz over een legendarische travestiet en capoeira-vechter uit het Rio van de jaren dertig en veertig - een kruising tussen Josephine Baker, Robin Hood en Jackie Chan is ook de zwakste van het trio. Er lijkt geen einde te komen aan het melodramatische avontuur.

Ook in een van de beide andere, eveneens Latijns-Amerikaanse films, wordt op melodramatische wijze een travestiet opgevoerd, maar De la calle, het debuut van de Mexicaan Gerardo Tort, kabbelt minder structuurloos voort. De queeste van een kruimeldiefje, op zoek naar zijn vader, doet heel in de verte aan Fassbinder denken, en ook aan een low-budget-versie van Amores perros.

De beste van het trio is La fiebre del loco van de Chileen Andrés Wood, die eerder al Patagonische verhalen vertelde in het hier niet uitgebrachte Historias de fútbol (1997).

Woods parabel over het kapitalisme wortelt tegelijkertijd in de realiteit, en gebruikt intrigerende locaties. In het verre zuiden van Chili raakt een vissersdorpje een paar dagen per jaar in rep en roer, wanneer er gevist mag worden op de loco-oester, in exclusieve Japanse restaurants bekend onder de naam `abalone'. Er worden hoge prijzen betaald, zij het soms niet in baar geld, maar in speciaal bijgedrukte waardepapieren. Een bus vol lichtekooien dient zich aan om een graantje van de hoogconjunctuur mee te pikken, tot verdriet van de vissersvrouwen die op wraak zinnen.

La fiebre del loco biedt een uitzonderlijke combinatie van documentair aandoende authenticiteit, een brechtiaans leerstuk en boertige humor: een pareltje, kortom, dat beter zou verdienen dan de vergaarbak van de Wereldcinema Tour.

Wereldcinema Tour: De la calle. Regie: Gerardo Tort. La fiebre del loco. Regie: Andrés Wood. Madame Satâ. Regie: Karim Aïnouz. In: KIT Tropentheater, Amsterdam (3, 5 en 6 oktober); Filmmuseum, Amsterdam (vanaf 10 oktober), daarna tournee door het land.

    • Hans Beerekamp