Villa Zebra: `Help ons, wij zijn goed'

Het Rotterdamse kindermuseum Villa Zebra bestaat pas een jaar, maar trekt al veel bezoekers en is positief geëvalueerd. Toch sluiten de deuren per 1 november. Alleen structurele subsidie kan een doorstart mogelijk maken.

De enige kunsthal voor kinderen, Villa Zebra in Rotterdam, is deze maand mogelijk voor het laatst open wegens financiële problemen. Per 1 november is het merendeel van de medewerkers ontslagen, omdat de gemeente Rotterdam nog geen uitspraak heeft gedaan over subsidieverstrekking.

,,Wij kunnen niet anders'', legt directrice Jet Manrho uit. ,,Ik kan me niet permitteren om schulden te maken. Ik vind het onverantwoord om geld uit te geven dat je niet hebt. Wij zijn geen gemeentelijke instelling. Het leek me elegant de gemeente niet voor het blok te zetten met verliezen. Het is niet `Help ons want we zitten in de schulden', maar `Help ons want we zijn goed'.''

Dat Villa Zebra gewaardeerd wordt, blijkt onder meer uit het grote aantal kinderen en ouders afgelopen zondagmiddag tijdens de opening van vijf nieuwe exposities. In het gebouw van rode containers aan het Museumplein staan kinderen trots bij hun tentoongestelde verzameling bootjes en pinguïns. Anderen leiden met plezier hun leeftijdgenoten rond langs zebratreinen of lezen hun ouders een verhaal voor van de striptekenaar Wasco.

Villa Zebra, tijdens Rotterdam Culturele Hoofdstad 2001 het `kinderhoofdkwartier', is nu bijna een jaar officieel geopend. Kinderen kunnen er workshops volgen, met kunstenaars aan een project werken en voorstellingen en wisselende exposities bekijken. Verder organiseert Villa Zebra activiteiten voor kinderen van scholen, buurthuizen en voor patiëntjes van het aangrenzende Sophia Kinderziekenhuis.

De Rotterdamse Kunststichting (RKS), die in opdracht van de gemeente het kindermuseum in juli evalueerde, is positief over Villa Zebra. ,,De kinderkunsthal Villa Zebra heeft zich in korte tijd een belangrijke plaats weten te verwerven binnen het geheel aan kunstinstellingen en kunsteducatief aanbod in Rotterdam'', zo meldt het rapport. Villa Zebra, gericht op de leeftijdsgroep van 6- tot 16-jarigen, is volgens RKS uniek in de wereld door de combinatie van museum én werkplaats. De RKS is met de omliggende musea Boijmans van Beuningen, NAi en de Kunsthal van mening dat er duidelijk behoefte is aan een kunstvoorziening voor kinderen. Dat blijkt eveneens uit het bezoekersaantal, dat dichtbij de verwachte 40.000 bezoekers per jaar uitkomt.

Tjeu Strous, hoofd beleid van RKS, vindt het ,,doodzonde'' als Villa Zebra ,,alleen wegens financiële tekorten'' gaat sluiten. Strous: ,,Het museum staat als een huis, het is een niche in de markt. Kinderen uit bepaalde wijken, die normaal nooit in een museum komen, gaan naar Villa Zebra. Iets dat door het nieuwe cultuurbeleid van Rotterdam gestimuleerd moet worden.'' Ook staatssecretaris Van Leeuwen (Cultuur) heeft aangegeven kinderen al op jonge leeftijd vertrouwd te willen maken met kunst.

Manrho hoopt dat het tekort van 200.000 euro de komende maanden wordt aangevuld, zodat Villa Zebra in 2003 een doorstart kan maken. Zij wijt het geldgebrek voornamelijk aan de werkwijze van de Rotterdamse gemeente, die per jaar bekijkt of Villa Zebra een subsidie krijgt. Manrho: ,,Je kan geen beleid maken als je in november hoort, dat je in januari moet sluiten. Veel sponsors trekken zich terug als het bestaan van Villa Zebra niet voor enkele jaren gegarandeerd is. Hierdoor liepen wij onlangs nog 185.000 euro van een sponsor mis. We willen de continuïteit van Villa Zebra gewaarborgd zien.''

Ook het ,,dichtgetimmerde'' cultuurplan van het ministerie van OCW biedt tot op heden geen oplossing. Villa Zebra is niet in het Cultuurplan 2001-2004 opgenomen, omdat het toen nog niet bestond. Pas over twee jaar bekijkt het ministerie of Villa Zebra in aanmerking komt voor een structurele subsidie van vier jaar. Volgens de Rotterdamse Kunststichting is dat te laat. Financieel gezien bevindt Villa Zebra zich in een cruciaal stadium. ,,Duidelijk is dat er iets moet gebeuren wil Villa Zebra het einde van 2002 nog halen'', zo luidt de conclusie van RKS.

Na vijf jaar bezig geweest te zijn met de voorbereidingen van Villa Zebra, twijfelt Manrho over de toekomst van het kindercultuurpaleis. ,,Ik denk erover na om kindermusea in andere steden op te zetten. Verschillende gemeenten hebben interesse getoond, maar het liefst blijven we natuurlijk in Rotterdam.''

Om dat voor elkaar te krijgen, is de actie `Teken mee met Villa Zebra in nood' georganiseerd. Van de kindertekeningen wordt een jurk met grote sleep gemaakt, die Loes Luca, de ambassadrice van Villa Zebra, eind deze maand aanbiedt aan de wethouder. Manrho: ,,Villa Zebra is belangrijk voor de stad. Kinderen kunnen elkaar hier ontmoeten en in contact komen met kunstenaars. Ze ervaren geen drempel om hier te komen genieten van kunst. Als ik politicus was, dan wist ik het wel.''