Rijke beelden, lege levens

Filmmaker Walter Stokman (1966) is een van de genomineerden voor het Gouden Kalf voor Beste Korte Documentaire. Zijn film `ASH World Wide Suicide' gaat over een internetnieuwsgroep waar mensen van gedachten wisselen over zelfmoord.

Hoe kwam je op het idee voor deze film?

,,Ik was in Noorwegen en zag op het nieuws dat twee jonge mensen zelfmoord hadden gepleegd door van een klif af te springen. Later ontdekte ik dat ze elkaar hadden leren kennen in de internetnieuwsgroep alt.suicide.holiday, kortweg ash, waar (ex-)suïcidale mensen methodes en gedachten uitwisselen.

Hoe werkt zo'n nieuwsgroep?

,,Het is een soort prikbord, waar mensen 's nachts briefjes achterlaten die dan weer door anderen gelezen of beantwoord worden. Ik raakte nieuwsgierig naar degenen achter die soms heel mooi, bijna literair opgeschreven verhalen. Ik heb me nooit in hun discussies gemengd, maar wel een oproep gedaan aan mensen die mee zouden willen werken aan een film. Aanvankelijk reageerde niemand. Anonimiteit is het succes van internet. Nadat ik met een paar van hen begon te corresponderen, waren ze bereid om voor de camera hun verhaal te doen.

Hoe vonden ze het om uit hun anonimiteit te treden?

,,Er is een kleine kern van `posters' die erg defensief zijn. Zij zien ash als hun eigendom. Ze zijn bang dat ash door de film bezocht zal worden door provocerende idioten, zogenaamde trolls, maar die zijn er nu ook al. Het is een publiekelijk discussieforum. Hoofdpersonen Jackie (soontobedeadchick) en Steve (ibup) hebben elkaar via ash gevonden. Ze wilden graag uitleggen dat ash niet aanzet tot zelfmoord, zoals veel mensen denken. Er zal altijd een groep mensen zijn die zelfmoord zal plegen, of men daarover met anderen van gedachten wisselt of niet. Wel ben ik blij dat de film laat wordt uitgezonden. Er is wel een groep tieners die vatbaar is voor een doemsfeer. Al kunnen ze die ook bij hun eigen vrienden vinden. Elke groep heeft zijn eigen dynamiek. Om de privacy van de medewerkers in ieder geval zo goed mogelijk te beschermen heb ik afgesproken dat de film niet aan Amerikaanse omroepen zal worden verkocht.

Je hebt de film heel strak en gestileerd vormgegeven, met veel vergezichten. Waarom?

,,Ik streefde een kale, bijna klinische benadering na. Het is een zwaar onderwerp, door veel clichés omgeven. Het zou heel makkelijk zijn om een drukke straat te laten zien om aan te tonen dat ze alleen zijn in de massa. Cameraman Jacko van 't Hof en ik hebben gezocht naar rijke beelden om tegenover die lege levens, waarin veel wordt nagedacht over de zin van het bestaan, te zetten. We hebben ook snel gesneden, zodat het beeld niet de kans krijgt om sentimenteel te worden.''

ASH World Wide Suicide wordt zondag 6 oktober uitgezonden door de VPRO.