Prima aandeel, mevrouwtje

Hij is de autoverkoper geworden die aan oude dametjes een mooi karretje zonder remmen heeft aangeprezen. Een halve crimineel, aldus bedrijfsonderzoeker Lakeman. Anderhalf jaar geleden werd zelfs in de Britse media om zijn dood geroepen: shoot all the analysts.

Helaas voor de financiële analisten is de storm over hun hoofden niet gaan liggen. Daarvoor zijn de gedupeerde beleggers te boos. De Amerikaanse wetgever gaat op herhaling: na de crisis van 1929 werden zakenbanken en commerciële banken al gesplitst om belangenconflicten te voorkomen. Nu moet er een hek om de analisten komen: zij dienen, zonder rekening te houden met hun werkgever, volstrekt onafhankelijk advies aan beleggers te geven. Maar op professionele en ongeleide zwartkijkers zit geen bank te wachten. Gevolg is dat analisten massaal op straat dreigen te belanden.

De belegger is inmiddels een illusie armer. De bronnen van zijn beleggingsadviseur bleken aan de leiband te lopen van handelaren, collega's bij diezelfde bank. Het kon nog erger. De ene financiële analist zat aan bij vergaderingen van de top van Worldcom, een ander liet via interne e-mails weten helemaal niet te geloven in bedrijven (`piece of shit') die hij wel bij klanten aanprees.

De gedupeerde beleggers hebben een zondebok gevonden die zal moeten boeten voor het geleden verlies. Een gemakkelijke oplossing voor al die mensen die zelf stopten met nadenken. Alsof zij niet wisten dat een analist wordt betaald uit de opbrengsten van bijvoorbeeld beursemissies.

Voormalig topman Hans van der Wielen van Numico wist wél hoe het werkte: toen ABN Amro met een negatief analistenrapport kwam, dreigde hij alle relaties met de bank in één klap te verbreken. Met succes, want het rapport werd danig vertraagd.

Nadert het einde van de analist? Allerminst. Een deel mag blijven om intern de kennis op peil te houden. Verder bestaat de kans dat analisten bij kredietbeoordelaars als Standard & Poor's en Moody's aan de slag kunnen. Wie een onafhankelijk oordeel over de obligaties van een bedrijf wil hebben, kan wel terecht bij autonome analisten. Voor aandelen zou een vergelijkbare constructie denkbaar zijn.

Maar de echte redding voor analisten is vanzelfsprekend een snel herstel op de aandelenmarkten. Wanneer iedereen wint is ook de analist zo weer de getapte jongen. De onafhankelijkheid van een autoverkoper wordt ook niet in twijfel getrokken wanneer het karretje lekker rijdt en nooit hoeft te remmen. Alle reden dus voor een paar stevige koopadviezen.

    • Erik van der Walle