Moe van al die vernieuwing

Goede televisie heeft zap-kwaliteit. Dat betekent dat je in minder dan een halve minuut begrijpt wat er gaande is. Zap-kwaliteit gaat voor alles. Goede soap heeft zap-kwaliteit. Het LPF-drama heeft hogere zap-kwaliteit dan de honderden miljarden die Nederlanders verloren hebben op de beurs. Dat bedrag is zo hoog dat je je er geen voorstelling van kunt maken. Het speelt zich hoofzakelijk op papier af, de gevolgen komen later. Ik denk dat de post niet meer wordt opengemaakt, want ik heb nog niemand zien piepen. Dat was bij dat kleine beursdipje van twee jaar geleden wel anders. Toen zag je overal boze beleggers en die hebben ook zap-kwaliteit. Nu we finaal door de bodem zakken, zwijgt iedereen. Je wil de kijker ook geen crisis aanpraten. Er is misschien hoop. Alleen het vooruitziende Goedemorgen Nederland had een reportage over de Nibud-cursus `omgaan met geld'. Voor al die mensen die nu plotseling op zwart zaad zitten. Toch werd als voorbeeld geen berooide beursganger opgevoerd, maar iemand die door ziekte zijn inkomen achteruit had zien gaan. Onwerkelijke tijden.

De politieke avonturen van een pornobaas en een gewezen Duits fotomodel bieden welkome afleiding. Spannender dan de verklaringen van VN-wapeninspecteurs. De verstotenen zijn dol op de aandacht, want ze trokken zich terug op een open terras, waar de camera's alle ruimte kregen. De Jong drapeerde zich rond een terras-stoel en later stormde ze door een haag journalisten. ,,Je kunt nooit oit de fractie verwaidert worden. Punt oit en les één, ja?'', roept ze nog door de kier van een half gesloten glazen deur. Jammer dat die vuistslag van Kamerlid Alblas tegen een fotograaf zo slecht te zien was. Deed hij het net als in de film? Het schijnt dat vuisthelden in het echt zware kneuzingen en lelijke infecties oplopen in de knokkels. Alleen de excuses van Alblas kwamen goed in beeld, niet zijn vuist.

Bij zoveel authentieke opwinding heb je geen fictie meer nodig. Ik kon me niet concentreren op de televisiefilm Herschreven Vriendschap. Wat verliep die traag. Het leek wel de oude politiek. Acteurs die zomaar voor de camera wat improviseerden met denkpauzes, uuhs, oohs en al. Zwaaiende camera. Hogere kunst die het doorzettingsvermogen vergt van een subsidiecommissie. Geen zap-kwaliteit. De hoofdpersoon nam wraak op een oude vriend door hem met beeldmanipulatie in beschamende situaties te plaatsen die zich niet hadden voorgedaan. Dus kreeg het slachtoffer ruzie met iedereen. Het was de tweede aflevering van de serie Nieuwe Grenzen en alleen die naam al doet je het ergste vrezen. Makers gaan zo krampachtig naar nieuwe dingen zoeken dat het verhaal erbij inschiet. Alles is goed, als het maar nooit is vertoond. Je krijgt een bureaucratisch eindproduct dat alleen voldoet aan de eisen van vernieuwing, meer niet. Deel I, iets beter verfilmd, was het verhaal over het vergaan van een lijk dat per webcam in de kist werd gefilmd. Ook zo nieuw. Maar een pakkend beeldverhaal is veel moeilijker. Het ware genie vindt zijn werk niet vernieuwend maar vanzelfsprekend.

Veel te vernieuwend is ook de trage detectiveserie Russen op vrijdagavond. Een chaos, met wisselende scenaristen, hoofdpersonen, spelers, regisseurs. Elke aflevering begint weer geheel opnieuw zodat de karakters en hun onderlinge verhoudingen niet in het verloop van de serie kunnen worden uitgediept. De verhalen zijn ongeloofwaardig. Het heeft lage zap-kwaliteit. Je moet de losse afleveringen echt van begin tot eind volgen, wil je ze begrijpen. Daar helpt geen dreigende muziek en sombere blik van de spelers aan.

Afgelopen vrijdag was er weinig actie te zien. Het bestond uit een lang, loodzwaar therapeutisch gesprek tussen de sombere, begripvolle detective, gespeeld door Thom Hoffmann, en een vrouw (Juul Vrijdag) van wie de man als kind seksueel was misbruikt, later zelf misbruik pleegde en daarna zichzelf om zeep had gebracht. Die vrouw had toen maar zelf de misbruiker van haar man vermoord. Ik moest het allemaal uit de ellenlange bekentenissen halen. Er werd weinig getoond. Zonde van al dat geld en die goeie acteurs. Dan liever de echte politiek, dat is pas spannend, maar ik kan me voorstellen dat de deelnemers ook moe zijn van de vernieuwing.

    • Maarten Huygen