`Er is maar één LPF en dat blijft zo'

De LPF-fractie beleefde gisteren een grimmige scheuring. De weggestuurde fractieleden Eberhard en De Jong weigeren hun Kamerzetel op te geven. Voor hen gaat de strijd om de LPF door.

Het was het tafereel dat de scheuring in de LPF-fractie perfect verbeeldde: twee Kamerleden die in één zaaltje door elkaar heen praten in radio- en tv-microfoons, om aan het publiek uit te leggen dat ze niet bij elkaar horen en elkaar niets toegeven. Het uit de LPF-fractie gezette Kamerlid Cor Eberhard begon gisteravond een eigen persconferentie in de zaal waar fractievoorzitter Harry Wijnschenk bezig was aan zíjn persconferentie.

Wijnschenk had net verteld dat de LPF-fractie terugging van 26 naar 24 zetels. De ,,dissidente fractieleden'' Winny de Jong en Eberhard was aan het einde van de middag, na respectieve uitslagen van stemming in de fractie van 19 tegen nul en 13 tegen 8, gevraagd hun Kamerzetel ter beschikking te stellen. De Jong zat toen al uren op een terras in de buurt van de Tweede Kamer, ze kon ,,de emoties niet meer verwerken'', volgens Eberhard. Eberhard was zelf na de stemming weggegaan, volgens Wijnschenk voor ,,een uur bedenktijd'' of hij zijn zetel inderdaad zou opgeven. Eberhard schoof aan op het terras bij De Jong en een aantal adviseurs en kwam niet terug. Eberhard: ,,Toen ik hoorde dat er een persconferentie kwam, dacht ik: dan wil eerst wel eens horen wat Wijnschenk zegt''. 's Avonds is hij eruit: ,,Ik ben niet bereid om mijn zetel ter beschikking te stellen.'' Raadselachtig voegt hij toe: ,,Er is maar één LPF en dat zal zo blijven ook.''

Het was gisteren een nieuw dieptepunt in het conflictrijke bestaan, nu vierenhalve maand, van de fractie Lijst Pim Fortuyn in de Tweede Kamer. Winny de Jong en Cor Eberhard waren 's morgens naar de wekelijkse fractievergadering gekomen om de in hun ogen `dictatoriale' macht van Wijnschenk en nummer twee Ferry Hoogendijk in de fractie aan de orde te stellen. Wijnschenk wilde De Jong en Eberhard uit de fractie zetten.

Na scheldpartijen vooraf tussen Hoogendijk en De Jong, begon de fractie haar overleg met een vuistslag die Kamerlid Alblas uitdeelde aan een onwelgevallige persfotograaf. Daarna laaiden de emoties binnenskamers hoog op. De LPF'ers begonnen met een ronde schelden en tieren, totdat Wijnschenk namens het negenkoppige bestuur de Raad van Advies inschakelde, met Mat Herben, Vic Bonke, Jan van Ruiten en Wien van den Brink. Zij stelden een verklaring op waarin stond dat De Jong haar excuses aanbood en dat zij en Eberhard ,,veertien dagen geen uitlatingen zouden doen die schadelijk zijn voor de fractie'', aldus Herben. Vijftien fractieleden stemden ervoor, negen tegen.

Wijnschenk kon er niet mee leven. Eberhard beschrijft later op zijn persconferentie hoe Wijnschenk op dat moment opstond en zei: ,,Dan wordt nu de nieuwe LPF opgericht.'' Wijnschenk zegt dat hij toen met ,,zeven of acht mensen'' gezegd heeft: ,,Als het zo moet, dan beginnen we voor onszelf.'' Op zijn persconferentie zegt Wijnschenk dat hij de uitslag onaanvaardbaar vond omdat de meerderheid ,,niet uitgesproken genoeg'' was.

Eberhard noemt later Hoogendijk, Zeroual, Theo de Graaf, Harry Smolders, Fred Dekker, Fred Schonewille en Frits Palm als fractieleden die met Wijnschenk weg wilden. De emoties liepen volgens Eberhard zo hoog op, dat een gevecht dreigde uit te breken tussen de fractieleden. Wijnschenk spreekt van taal van De Jong en Eberhard die ,,onfris'' was. De fractie wordt dan letterlijk gered door de bel, als de Kamerbel aangeeft dat het wekelijkse pleinaire vragenuurtje begint. De LPF heeft bedenktijd tot vier uur.

Het worden uren van koortsachtig overleg. In de marge van de plenaire zaal spreken Kamerleden van de LPF met hun bewindslieden. Minister Heinsbroek (Economische Zaken), door Wijnschenk gevraagd als politiek leider, spreekt met Herben, Wijnschenk met staatssecretaris Van Eijck (Financiën). Van As, onder Wijnschenk naar de achtergrond gedrongen in de fractie, doet weer mee aan gesprekken. Zelfs minister Bomhoff (Volksgezondheid) schuift even aan, voordat hij ,,weer aan het werk gaat als minister en vice-premier''. Hij speelt geen rol in de acties om de positie van Wijnschenk te redden zonder de fractie uiteen te laten vallen.

Adjudanten van Wijnschenk als fractielid Schonewille praten druk op collega-fractieleden in om de fractievoorzitter te steunen. Alles gaat nu om het wegsturen van De Jong en Eberhard – de discussie over de binnen de LPF steeds sterker bekritiseerde strakke organisatie van de fractie wordt naar volgende week verdaagd. 's Avonds noemt Wijnschenk ,,de eerste de beste voetbalclub'' minder democratisch dan de LPF. ,,Bij ons maken dertien mensen de dienst uit.''

Het machtswoord van Wijnschenk werkt. In de namiddag sluiten de rijen zich en stemmen de overgebleven fractieleden voor het vertrek van Wijnschenks vijanden. De Jong en Eberhard worden aangetroffen op een terras. Als de camera's komen, glippen adviseurs die niet gezien willen worden weg, zoals ex-CP'86-lid Boiten, eerder door Wijnschenk vanwege zijn extreem-rechtse verleden verbannen als fractiemedewerker bij de LPF.

De Jong en Eberhard hebben 's middags telefonisch met interim-partijvoorzitter Maas gesproken. Ze hebben het advies gekregen ,,niets te doen.'' Later meldt een bron uit de partij dat het interim-bestuur onder leiding van Maas er op uit is dat zoveel mogelijk mensen De Jong en Eberhard zullen volgen, zodat een `LPF-2' in de Kamer ontstaat. De volgende stap zou zijn om een conflict te creëren rond fractielid Janssen van Raaij, die de wacht is aangezegd als hij nog keer in de media optreedt. 's Avonds wijdt Eberhard uit over een `machtsstrijd' achter de schermen die zou woeden tussen Maas en de ,,vuile zakkenvuller'' Albert de Booij, ex-adjudant van Fortuyn. Eberhard: ,,Ze denken dat ze handig zijn door ons eruit te zetten, maar uiteindelijk zullen ze toch verliezen.''

    • Tom Kreling
    • René Moerland