Parkeerplaats bij Ericsson al leeg

Het besluit van Ericsson om zijn vestiging in Enschede te sluiten is ook een grote tegenslag voor Twente, het Nederlandse Silicon Valley. `Dit is een braindrain.'

,,Dit is nou ironie'', zegt Ericsson-werknemer Teun van Run, terwijl hij vanaf een vrijwel verlaten parkeerplaats naar een leeg gebouw naast het Ericsson-kantoor wijst. De nieuwbouw, eind vorig jaar opgeleverd als uitbreiding, is op het hoogtepunt van de telecommarkt gebouwd maar nooit in gebruik genomen.

De afgelopen twee jaar verdwenen er in Enschede alleen maar banen. Om te benadrukken dat de markt voor mobiele telefonie echt is ingezakt, zet de Zweedse producent van telecomapparatuur Ericsson nu zelfs een streep door de hele vestiging.

Driehonderd mensen die in Enschede werken aan de ontwikkeling van UMTS – de derde generatie mobiele telefonie die snel internet mogelijk maakt – staan uiterlijk mei volgend jaar, maar vermoedelijk eerder, op straat. Het personeel kreeg na een kantinebijeenkomst gistermorgen de keus; doorwerken of naar huis om het thuisfront het slechte nieuws te vertellen.

Slechts een handjevol mensen maakte de werkdag vol. ,,Ik ben maar even het internet op gegaan, op zoek naar vacatures'', zegt Van Run (27), die als één van de laatsten het pand verlaat. De softwaredesigner houdt er rekening mee dat hij moet verhuizen, als hij al een baan vindt. Bij de andere grote ICT-vestigingen in Enschede, van CMG en Lucent, is een vacaturestop, zo heeft hij inmiddels geleerd.

Ook systeemontwikkelaar Tjeerd de Boer (33) weet inmiddels dat zijn toekomst buiten Twente ligt, al was het vermoeden er al wat langer. ,,Ik ben niet voor niets in een huurhuis blijven wonen.''

Ericsson telt veel werknemers als Van Run en De Boer; opgeleid aan de universiteit of in het hoger beroepsonderwijs, rond de dertig jaar oud en bezig aan de eerste of tweede baan. Doordat Twente relatief weinig ICT-bedrijven telt, dreigen de meesten hun heil nu elders te zoeken. ,,Dit is voor de regio dan ook een behoorlijke braindrain'', zegt De Boer.

Twente heeft de afgelopen decennia veel gedaan om deze categorie hoogopgeleide werknemers voor de streek te behouden. Recht tegenover de Universiteit Twente werd een bedrijvenpark voor kennisintensieve bedrijven ontwikkeld. Ericsson was in 1990 één van de eerste bedrijven die zich op dit Business & Sciencepark vestigde. De spin-off en samenwerkingsmogelijkheden met de Zweedse multinational en de universiteit verleidden veel andere bedrijven om zich ook in het park te vestigen. Inmiddels telt het B&S-park 180 bedrijven, goed voor 3.500 arbeidsplaatsen, maar Ericsson was het absolute paradepaardje. De sluiting is daarom niet alleen een klap voor de werkgelegenheid, maar ook voor het imago van de ICT-regio Twente, in betere tijden ook wel een Nederlandse versie van Silicon Valley genoemd.

Adjunct-directeur H. Ligtenberg van de Overijsselse Ontwikkelingsmaatschappij vreest dat Twente minder aantrekkelijk wordt voor ICT-bedrijven en -werknemers. ,,CMG en Lucent zijn bijvoorbeeld mede door de aanwezigheid van Ericsson naar Enschede gekomen. En werknemers willen graag de keuze hebben uit meerdere bedrijven.''

Vertegenwoordigers van de provincie Overijssel en de gemeente Enschede praten over een `gigantische aderlating' en een `geweldige tegenslag'. Rector-magnificus Van Vught van de Universiteit Twente stelt het nog scherper. ,,Dit is een dramatische ontwikkeling voor de regio'', zegt hij. Voor de Universiteit Twente betekent het dat er een einde komt aan verschillende samenwerkingsverbanden met Ericsson en dat subsidiegelden voor gezamenlijke onderzoeksprojecten onder druk komen te staan. [Vervolg TWENTE: pagina 15]

TWENTE

'UMTS in de ijskast'

[Vervolg van pagina 13] Vestigingsdirecteur Gé Klein Wolterink van Ericsson heeft een dubbel gevoel over de sluiting van zijn vestiging in Enschede. ,,Rationeel is het nog wel uit te leggen, maar emotioneel is het niet te accepteren'', zegt hij.

Vanuit het hoofdkantoor in Stockholm kreeg hij de afgelopen jaren meermalen te horen dat Enschede één van de best draaiende vestigingen was. Nu kreeg hij vorige week te horen dat hij moet sluiten en alle kennis over de derde generatie mobiele telefonie moet overdragen aan `Stockholm'.

,,Dit kan niet anders betekenen dan dat Ericsson UMTS in de ijskast zet'', zegt bestuurder Henk Kolkman van de vakbond CNV Metaal en Elektro. Kolkman wil dat de politiek en de Europese vakbeweging actie ondernemen. ,,Je zag het bij Wärtsilä (fabrikant van scheepsschroeven, red.) in Zwolle: multinationals hebben gewoon lak aan de regelgeving in Nederland. Hier is zelfs de lokale directie overruled.''

Ericsson maakte gisteren bekend dat het in het derde kwartaal een verdere daling van de omzet verwacht als gevolg van tegenvallende orders. Daarmee sluit het bedrijf aan bij concurrenten als Nortel, Alcatel en Lucent die geen herstel zien. Zelfs Nokia, waarmee het relatief goed gaat, is somber.

In de ogen van de Enschedese werknemers is niet Ericsson maar de staat de bron van alle ellende. De overheid heeft met het veilen van dure UMTS-frequenties de sector in zwaar weer gebracht. ,,De prijs voor lucht wordt duur betaald'', zegt De Boer. Zijn collega Van Run: ,,Je kunt wel zeggen dat Ericsson zich verkeken heeft, maar in feite heeft de overheid de markt de nek omgedraaid.''