Gematigd monarchist

Ruim 42 jaar trouwe ambtelijke dienst hebben de gisteren overleden oud-ambassadeur Maarten Mourik (79) niet de bekendheid gebracht die hij in korte tijd wél verwierf met zijn aanklacht tegen Jorge Zorreguieta. Mourik klaagde de vader van de huidige prinses Máxima in januari 2001 aan wegens `misdaden tegen de menselijkheid', die Zorreguieta begaan zou hebben toen hij eerst staatssecretaris en later minister van Landbouw was ten tijde van het Videla-regime in Argentinië. Gedurende deze periode `verdwenen' duizenden tegenstanders van dit regime.

Naar eigen zeggen was Maarten Mourik geen republikein, maar juist een ,,gematigd voorstander'' van de monarchie. Hij wilde het koningshuis behoeden voor een faux pas. De oud-cultureel ambassadeur, die gedurende de Tweede Wereldoorlog als dwangarbeider in Duitsland te werk werd gesteld, zei tegen deze krant: ,,Ik tolereer het niet, dat een door een nazistische ideologie geïnspireerde figuur straks via een zijdeur ons staatsbestel binnenkomt.''

Door de – mede door de aanklacht van Mourik – ontstane politieke en maatschappelijke druk, werd aanwezigheid van vader Zorreguieta bij het prinselijk huwelijk al snel een onmogelijkheid. Zijn vervolging heeft Mourik, tot op heden, niet kunnen bewerkstelligen. Het gerechtshof in Amsterdam verwierp dit jaar zijn klacht tegen het niet vervolgen van de vader van prinses Máxima. Toch liet hij vorig jaar bij de presentatie van zijn boek `Dubbelgevecht' (over de tweeledige strijd tégen Zorreguieta en vóór zijn gezondheid) strijdvaardig weten dat de strijd nog niet gestreden was en dat zijn vrouw de fakkel van hem zou overnemen, als hem iets ernstigs mocht gebeuren. Begin 2001 was hij getroffen door een beroerte.

Mourik publiceerde opiniestukken voor deze krant, enkele boeken en vooral dichtbundels. Inclusief zijn laatste dichtbundel (Sluitingstijd), die binnenkort postuum verschijnt, verschenen er negen dichtbundels van zijn hand. De dood, en de strijd daartegen, was één van zijn thema's.

Hoewel hij er minder bekendheid mee verwierf, was Mourik volgens een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken al ,,geen doorsnee ambtenaar'' toen hij van 1985 tot 1988 als ambassadeur voor Internationale Culturele Samenwerking voor het ministerie werkte. Daarvoor (1978-1985) werkte Mourik onder meer als ambassadeur bij de UNESCO, de VN-organisatie voor onderwijs, wetenschap en cultuur. Volgens de woordvoerder was Mourik ,,een zeer belezen, kunstzinnig en gevoelig mens. De strijd tegen Zorreguieta is typerend voor hem. Hij was ook altijd zeer emotioneel betrokken bij het cultuurbeleid van Nederland dat naar zijn idee in het regeringsbeleid niet de plaats kreeg die het verdiende.''