EU laat lidstaten vrij in kwestie VS en Strafhof

De Europese Unie laat de lidstaten vrij om te beslissen of zij bilaterale akkoorden met de Verenigde Staten afsluiten over het Internationaal Strafhof. De ministers van Buitenlandse Zaken van de EU hebben gisteren wel besloten dat in zulke verdragen over het niet uitleveren van Amerikaanse burgers aan het Strafhof wel enkele beperkende voorwaarden opgenomen moeten worden.

Zo wil de Europese Unie dat straffeloosheid voor misdaden tegen de menselijkheid uitgesloten moet worden. Wie niet voor het Internationale Strafhof in Den Haag wordt berecht, moet door een nationale rechtbank vervolgd worden. Bovendien wil de EU de immuniteit voor het Strafhof niet voor alle Amerikaanse burgers garanderen, maar alleen voor degenen die door de Amerikaanse overheid naar het buitenland zijn gezonden, zoals diplomaten en militairen.

In bilaterale verdragen van EU-landen met de Verenigde Staten moet bovendien worden opgenomen dat Amerikanen op doorreis naar het Strafhof niet aan hun berechting in Den Haag kunnen ontkomen. Dat betekent dat een Amerikaan die bijvoorbeeld vanuit Griekenland naar Den Haag wordt uitgeleverd, niet bij een overstap in Italië naar de VS kan worden gestuurd als Italië een bilateraal akkoord met Amerika heeft gesloten.

Volgens Amnesty International schenden de EU-ministers van Buitenlandse Zaken met hun gisteren bereikte overeenstemming zowel de letter als de geest van het verdrag over het Strafhof en hebben zij toegegeven aan Amerikaanse druk om bilaterale akkoorden te sluiten. De Deense EU-voorzitter, minister van Buitenlandse Zaken Per Stig M⊘ller, zei echter dat de Europese Unie geen concessie tegenover de Verenigde Staten heeft gedaan. Volgens minister Jaap de Hoop Scheffer heeft de EU ,,een bodem'' in mogelijke bilaterale verdragen met de Verenigde Staten gelegd.

Groot-Brittannië, Italië en Spanje hebben al aangekondigd bilaterale verdragen met de VS te willen sluiten. Het is nog niet duidelijk of de Amerikaanse regering de gisteren door de EU besloten beperkingen van zulke akkoorden zal aanvaarden. Minister De Hoop Scheffer zei dat Nederland geen bilateraal verdrag met de Verenigde Staten zal sluiten omdat dit ,,niet nodig'' is. Volgens hem wordt de inhoud van zo'n verdrag al volledig gedekt door bestaande verdragen met Amerika over uitlevering en de berechting in de Verenigde Staten van Amerikaanse militairen die in Nederland dienst doen. Hij zei dat de meeste NAVO-landen al verdragen met de Verenigde Staten hebben die vrijwaring van berechting van Amerikaanse burgers door het Strafhof garanderen met de gisteren door de EU opgestelde beperkingen.

De EU hoopt dat ook de kandidaat-lidstaten in eventuele bilaterale verdragen met de Verenigde Staten de door de EU geformuleerde beperkingen opnemen. Toen een maand geleden de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Denemarken hun onderlinge meningsverschil bespraken over het wel of niet toegeven aan Amerikaanse druk om bilaterale verdragen te sluiten, bracht niemand te berde dat bestaande uitleveringsverdragen alle Amerikaanse wensen al dekten. Een EU-diplomaat zei gisteren dat pas de afgelopen weken deze verdragen nauwkeuriger zijn bekeken.