Onder de keizerskroon

Een keur aan bekende en minder bekende Amsterdammers maakt zich sterk voor de terugkeer van de kroonlantaarn op de lantaarnpalen. Binnenkort worden alle drieduizend lantaarns in de binnenstad vernieuwd en dat moet iets bijzonders worden, vinden de leden van het Amsterdams Kroonlantaarn Comité, dat zich vanavond op een inspraakavond op het stadhuis wil laten horen.

Veel van de achtduizend monumenten in het centrum zijn de laatste jaren gerestaureerd, maar de publieke ruimte is daarbij achter gebleven, vertelt Walther Schoonenberg, secretaris van het comité en tevens voorzitter van de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad. Op de huidige lantaarnpaal uit 1883 zit sinds de smakeloze jaren zeventig een plastic kapje geschroefd, zo toont hij wandelend door het centrum. Op de Westermarkt is te zien dat het ook beschaafder kan. Vier jaar geleden werden hier twintig rijkversierde kroonlantaarns geplaatst, mét de keizerskroon die ook op het stadswapen en op de Westertoren voorkomt.

Zoals de kroonlantaarns op de Westermarkt staan te pronken, zo moeten voortaan alle drieduizend palen eruit zien. Geen kwestie van nostalgie, stellen de actievoerders, maar van trots op het verleden van een binnenstad die bij delen van de wereldbevolking te boek staat als een oord van seks en drugs en bier, maar die toch echt al jaren beschermd stadsgezicht is en over enkele jaren zal worden opgenomen in de Werelderfgoedlijst van de Unesco. De kroonlantaarn is ooit ontworpen als bekroning van de huidige palen.

Schrikbeeld is voor het comité de patserige lantaarnpaal op het Rokin en het Damak. Geert Mak, van wie vanavond een schotschrift wordt voorgelezen, stelt dat plaatsing van deze weerzinwekkende palen ertoe heeft bijgedragen dat een deel van de binnenstad er bijligt als een hoer. Ook Schoonenberg laat zich niet onbetuigd en spreekt van een aanblik als van een een ordinaire badplaats.

Niet iedereen is nog overtuigd. Het gemeentelijke stadsdeel centrum lijkt behalve van de kroonlantaan ook wel gecharmeerd van een moderne versie van de Ritterlantaarn, een model dat na de elektrificering de kroonlantaarn verving. Dit tot onbegrip van het kroonlantaarncomité, dat Disneysering van de binnenstad vreest. En als het stadsdeel beweert dat de Ritterlantaarn goedkoper is dan de kroonlantaarn, dan is dat volgens het kroonlantaarncomité gewoon niet waar. Schoonenberg zal vanavond onthullen dat hij een offerte heeft ontvangen van een firma die zowel kroon- als Ritterlantaarn voor 850 euro per stuk kan leveren. Duur is dat niet, stelt het comité, als je bedenkt dat een zorgvuldige inrichting van de publieke ruimte bijdraagt aan een ander, minder platvloers imago. Een mooie stad trekt een meer koopkrachtig soort toeristen, en meer buitenlandse bedrijven. En met het geld dat daarmee wordt verdiend, zo dient Schoonenberg alvast eventuele tegenstanders van repliek, kunnen verwaarloosde scholen worden opgeknapt.