PvdA'ers lopen zich warm

De PvdA heeft een belangrijke week voor de boeg. Met diverse kandidaatleiders en twee rapporten om de kiezers terug te winnen.

De Arnhemse Geitenkamp is zo'n oude arbeiderswijk waar bij de jongste Kamerverkiezingen de PvdA werd gehalveerd: van 43,4 procent in 1998, tot 23 procent. Wouter Bos, de eerste die zich kandidaat heeft gesteld voor het leiderschap van de PvdA, loopt door de stille straten en praat met elke LPF-stemmer die hij vinden kan. Niet meer voornamelijk met PvdA-kaders, zoals ex-partijleider Melkert vorig jaar, toen hij hier op bezoek was. ,,Geen campagne voor eigen parochie meer'', zegt Bos, staatssecretaris in het vorige kabinet en nu Kamerlid.

Toch voert hij dezer dagen campagne, voor een interne partijverkiezing: die voor het leiderschap van de PvdA, waarvoor alle partijleden hun stem mogen uitbrengen. Er komt in ieder geval één tegenkandidaat, verzekert Klaas de Vries, ex-minister en nu Kamerlid, aan de telefoon.

,,Nee'', zegt De Vries ferm, gevraagd of hij ambities heeft. Maar als er tegen Bos, die hij overigens `een uitstekende kandidaat' vindt, niemand in het strijdperk treedt, dan doet hij het zelf er moet iets te kiezen zijn. ,,En ik stel mij ook kandidaat als er een tegenkandidaat opstaat die ik absoluut ongeschikt vind'', zegt De Vries in het midden latend of hij daarbij iemand in het bijzonder op het oog heeft.

Het wachten is op Jeltje van Nieuwenhoven, die na de electorale dreun van 15 mei het fractievoorzitterschap van Melkert overnam. ,,Nu de Algemene Politieke Beschouwingen geweest zijn, ben ik er over aan het nadenken'', zegt Van Nieuwenhoven, een beetje geïrriteerd omdat Wouter Bos al weken geleden heeft laten weten dat hij meedeed. ,,Pas de komende week zal ik het bekendmaken, zoals we hadden afgesproken''. Binnen de PvdA wordt verwacht dat als Van Nieuwenhoven er van afziet, Kamerlid Adri Duivesteijn de arena betreedt. Maar zelf zwijgt deze daarover in alle talen.

De verkiezing van een partijleider door de leden is een novum voor de PvdA. Vroeger werd de leider steevast, vaak na strubbelingen aan de top, als `kroonprins' door zijn voorganger aangewezen en op een congres ovationeel goedgekeurd, zoals kort geleden nog Koks `kroonprins' Melkert. Het is niet de enige vernieuwing die de gehalveerde PvdA zich voorgenomen heeft: woensdag verschijnen twee rapporten van `vernieuwingscommissies', over organisatie en partijlijn.

,,Scherpe rapporten'' worden dat, hoopt Bos, want er moet nog veel gebeuren, voordat de PvdA kan hopen naar de LPF weggelopen kiezers terug te winnen. [vervolg PVDA: pagina 3]

PVDA

'PvdA niet klaar voor oppositierol'

[vervolg van pagina 1] Dat bleek ook de afgelopen dagen bij de Algemene Politieke Beschouwingen in de Kamer. De inbreng van de PvdA, grootste oppositiepartij, maakte daarbij op velen een schamele indruk.

,,Dat is dan een collectieve verantwoordelijkheid van de PvdA-fractie'', benadrukt Bos - daarmee impliciet fractievoorzitter van Nieuwenhoven in bescherming nemend. ,,We zijn eigenlijk nog niet klaar voor de oppositierol.'' De echte alternatieven voor het beleid van Balkenende en de zijnen moeten nog worden geformuleerd, zegt Bos. ,,Het grote PvdA-verhaal, dat is er nog duidelijk niet.''

Maar vanmiddag is er dan het kleine verhaal van de Geitenkamp, oftewel 20.000, rond 1920 voor de arbeiders van de Acu gebouwde huisjes, die weliswaar tot Arnhem behoren maar eigenlijk een dorp benoorden de stad vormen. Een wijk met ergernissen - over verwaarlozing en vandalisme, teloorgang van de gemeenschapszin en het gedrag van nieuwkomers die vaak `buitenlanders' zijn.

,,Op deze kleine plek komt samen wat er op heel veel plaatsen in Nederland aan de hand is'', zegt Bos. Dat met 1,6 miljoen stemmers op de LPF Nederland verrechtst is, gelooft hij niet. ,,Wij hebben als PvdA het signaal van Pim Fortuyns populariteit te weinig begrepen. Omdat we de man denigrerend behandelden, voelden de mensen zich door de PvdA weggezet, en kregen zij de indruk dat wij hun problemen miskenden.''

De twee naar de LPF overgelopen ex-PvdA'ers die Bos hebben rondgeleid, zijn niet ontevreden. Inderdaad, die Bos is veel minder dan Melkert ,,alleen met zichzelf in gesprek''. Maar of hij er nou wél voor zorgen kan dat het enige postkantoor van de wijk open blijft? Afwachten.