Nieuwe groep speelt `alles wat ze heeft'

De leden van het nieuwe toneelcollectief Annette Speelt spelen liever niet bij een grote toneelgroep: ,,Bij TGA zit iedereen aan het sint-janskruid.''

Mag ik jouw heelal ontregelen? heet het beleidsplan van de kersverse groep Annette Speelt en het was in grote lijnen al klaar toen de leden nog op de Amsterdamse Toneelschool zaten. Prijzen hebben ze ook al: regisseur Christiaan Mooij won met zijn afstudeervoorstelling Hamlet de Ton Lutz prijs. Ook wonnen de acteurs de `Perspectief reis' voor Het zal je kind maar wezen, dat ze maakte bij het Noord Nederlands Toneel. Met het geld, bedoeld voor een `werkvakantie', gaan ze komend jaar een weekje naar Nice. Het jonge gezelschap presenteert zich deze week in het Appeltheater te Den Haag, met maar liefst zes voorstellingen, onder de noemer: `Annette Speelt alles wat ze heeft'.

Niels Croiset, Kristen Denkers, Thijs Römer, Michel Sluysmans en regisseur Christiaan Mooij noemen zichzelf `een geleid collectief'. Mooij heeft het laatste woord, maar de keuze van de stukken en de te varen koers is open voor alle inbreng. Die koers is zakelijk gezien al tot in de puntjes uitgestippeld. De leden van Annette Speelt zijn precies de cultureel ondernemers waar ex-staatssecretaris Rick van der Ploeg (Cultuur) zo op hamerde. Zo maakte de groep voorafgaand aan haar eerste officiële optreden een tocht langs alle Nederlandse theaters om zich voor te stellen aan de directeuren. Michel Sluysmans: ,,Je móet wel zakelijk zijn, want die directeuren testen je. Ze willen weten wat je in de toekomst denkt te gaan doen en hoe je er zakelijk voorstaat.''

Die antwoorden heeft de groep paraat: over twee jaar willen ze structurele subsidie van de overheid en over vier jaar staat een tournee gepland langs de grote zalen. ,,Het is goed om op papier vast te leggen wat je dromen zijn'', zegt Sluysmans. ,,In de eerste klas van de Toneelschool ontstond meteen het plan om een groep te vormen. We zijn elkaar brieven gaan schrijven om helderheid te scheppen. Die eerste brieven liepen nog over van naïviteit: `Ik wil met jou spelen omdat ik je de beste acteur van Nederland vind', dat soort werk.''

De jongens willen een groep zijn die aan zichzelf is toegewijd, dus de eerste twee jaar beloven ze geen `buitenechtelijke' uitstapjes te maken. De regisseur daarentegen `moet' ieder jaar vreemdgaan, om inspiratie op te doen. Sluysmans: ,,Bovendien gaan we elk jaar een workshop doen bij een specialist opdat Annette Speelt zichzelf verder kan ontwikkelen. Dit jaar krijgen we een cursus `architectonisch dansen' van choreografe Bambi Uden. Naar aanleiding daarvan maken we een voorstelling.''

Eerst ervaring opdoen bij een reeds gevestigd gezelschap was voor de leden van Annette Speelt geen optie. Sluysmans: ,,Bij een groot gezelschap ben je pion, je hebt niet veel in te brengen. Bovendien was bij Toneelgroep Amsterdam, waar ik stage liep, de halve acteursploeg aan het sint-janskruid omdat ze zich depressief voelden. `Waarom ga je niet weg?' vroeg ik dan aan ze. `Het is nog maar vijf jaar tot mijn pensioen' was dan het antwoord. Maar vijf jaar, dat is lang!''

De groep heeft al bedacht wat ze het publiek te bieden heeft: een zo divers mogelijk aanbod, variërend van volkstoneel tot `kunstig spelen'. Sluysmans: ,,Inhoudelijk streven we naar direct contact met het publiek. We willen dat zeventig procent van de voorstelling tot stand komt door de acteurs en de overige dertig procent is voor rekening van de toeschouwers.''

Regisseur Christiaan Mooij: ,,Geen dichtgetimmerde mise-en-scène, eerder ijkpunten waartussen de spelers zich bewegen. Zo blijft er ruimte over voor interactie. Maar we willen niet zomaar `open' zijn, het moet wel in het kader van de voorstelling gebeuren. Net zoals we niet willen schoppen om het schoppen zelf. We zullen niet roepen dat die Ivo van Hove van TGA maar naar huis moet omdat wij het beter kunnen. Vadermoord hebben we wel gehad, bovendien zijn er nauwelijks vaders meer, alleen nog maar opa's.''

,,Onze huisstijl is dat we geen huisstijl hebben'' zegt Sluysmans, ,,de stijl is afhankelijk van het gekozen stuk en het stuk wordt gekozen op basis van dat wat de groep bezighoudt.'' Hij staart even peinzend voor zich uit en voegt er dan aan toe: ,,Misschien moeten we wel een kreet verzinnen, iets in Jip-en-Janneke-taal waarmee je in twee zinnen zegt wat je bent als groep. Zoiets als: `Het wordt vast leuk want Annette Speelt'''

T/m 28/9 Appeltheater, Den Haag,3-5/10 Toneelschuur, Haarlem. Inl. 070-3502200.