Amerikanen zijn Russen

Zou je een kernreactor aan boord van een onderzeeër kunnen repareren met een eenvoudig lasapparaat? Het gebeurt in K-19. The Widowmaker en misschien is het in het echt ook min of meer zo gebeurd. K-19 is geïnspireerd op een incident uit 1961, toen het koelsysteem van de reactor van een Russische onderzeeër het voor de kust van Noorwegen begaf. De nog levende bemanningsleden hebben zich luid over de film beklaagd, maar niet over dit deel van het verhaal. Ze vonden het vooral vervelend dat ze als dronkelappen werden afgebeeld.

K-19 schijnt de eerste Amerikaanse film te zijn waarin alleen maar Russen voorkomen. Met de voormalige vijand mag men zich van Hollywood nu identificeren. De koude oorlog lijkt dus voorgoed voorbij in deze film over de koude oorlog. Voor dit doel is een film die zich vrijwel uitsluitend aan boord van een duikboot afspeelt wel bijzonder geschikt. Het is immers heel gemakkelijk om je met acteurs in zo'n kleine ruimte onder water te identificeren. Ze zitten als ratten in de val en zijn daardoor op de eerste plaats mens. Das Boot, een film over een Duitse onderzeeër tijdens de Tweede Wereldoorlog, was ook internationaal een succes.

K-19 voegt zich naar de regels van de onderzeeërfilm, een genre dat inmiddels een groot aantal spannende films heeft afgeleverd, van Hell Below (1933) tot The Hunt for Red October (1990). Zoals gebruikelijk vechten de bemanning niet alleen tegen de elementen en tegen de techniek maar ook tegen elkaar. In dit geval zijn er letterlijk twee kapiteins op het schip. De dreigende kernramp en wie weet WO III zorgt eigenlijk voor minder spanning dan de traditionele beelden van het schip dat dieper duikt dan ooit getest is.

Kathryn Bigelow, een van de weinige, nee de enige vrouwelijke regisseur van actiefilms, toont het allemaal onopgesmukt maar stijlvol. Als haar film een jurkje was, dan was het ontworpen door Chanel. De beelden van de boot die zich door het bevroren zeeoppervlak boort zijn schitterend.

Eigenaardig is alleen dat alle acteurs in de film Engels met een Russisch accent spreken. Engels moet in deze film voor Russisch doorgaan, dus hadden Harrison Ford en Liam Neeson zich beter een Texaans of een Brooklyns accent kunnen aanmeten.

K-19. The Widowmaker. Regie: Kathryn Bigelow. Met: Harrison Ford, Liam Neeson. In 39 bioscopen.