Roken en open vuur verboden

Deze maand worden de eerste huizen in Nederland speciaal voor allergisch astma-patiënten opgeleverd. Ook niet-astmatici in de wijk moeten zich een beetje aanpassen. `Mogen we nou niet meer barbecuen?'

Het mooiste zou natuurlijk zijn, peinst mevrouw Swanborn, als ze konden verhuizen naar de zee. Want daar ziet ze haar man en dochters, die veel last hebben van astma, altijd ,,helemaal opbloeien'. Maar vader werkt als boekhouder in hartje Rotterdam, dus verhuizen naar de kust zit er niet in.

Maar deze woning, wijst mevrouw Swanborn achter haar, is een goede tweede. In de Vinex wijk Riederhoek, in Barendrecht. Het lijkt een gewone nieuwbouwijk, met hopen zand en timmerende bouwvakkers. Maar schijn bedriegt. Hier komen namelijk de eerste 40 woningen van Nederland speciaal voor kinderen met allergisch astma. Achttien september krijgt mevrouw Swanborn de sleutel.

Het idee voor de woningen komt van de Rotterdamse GGD, in samenwerking met projectontwikkelaar VL Wonen en woningcorporatie Patrimonium, en wordt gefinancierd door de gemeentes Barendrecht en Rotterdam. Ze liggen per tien tot twaalf tegenover elkaar. Niet in één straat. ,,We wilden geen astmastraatjes', zegt Mieke Weterings, `adviseur gezond bouwen en wonen van de GGD Rotterdam en omstreken'. De meeste nieuwe bewoners komen uit Rotterdam, maar er is ook een gezin uit Hoogeveen, weet mevrouw Swanborn. Ook in Utrecht, Eindhoven en Arnhem zijn soortgelijke projecten.

De 40 huizen zijn sociale huurwoningen. ,,Want juist voor de lagere inkomens is het heel moeilijk een huis aan allergisch astmatische kinderen aan te passen', zegt Weterings. Doel is, te kijken wat het effect is van de woningen op de klachten van de kinderen. Daartoe worden ze drie jaar lang gevolgd en onderzocht door de GGD. Daar zagen Tamara (9) en Rebecca (6), de dochters Swanborn, nog best een beetje tegenop. Maar, zo heeft moeder haar dochters uitgelegd: ,,Je doet het niet alleen voor jezelf, misschien kan je er ook andere kindjes mee helpen.'

Allergisch astma komt voor bij één op de tien Nederlanders, weet de GGD. 155 Gezinnen meldden zich voor de huizen aan. Maar de criteria waren streng. Zo moesten de nieuwe bewoners kinderen hebben in de leeftijd 4 tot 12 jaar met ernstige astmatische klachten. Ook hebben ze een huurcontract met drie eisen moeten ondertekenen. Namelijk: geen huisdieren, niet roken – ook niet in de tuin - en, geen open vuur (open haard en barbecue). Verder adviseert de GGD geen vloerbedekking maar zeil, geregeld ventileren en grondig schoonmaken en liever geen was binnenshuis drogen. Ook planten in de slaapkamers zijn taboe. ,,Maar ik was toch al nooit zo'n plantenverzorger', zegt mevrouw Swanborn.

Gezinnen die zich niet aan de regels houden, kunnen uit hun huis worden gezet, weet mevrouw Swanborn. Maar dat dwangmiddel hoeft vast niet te worden gebruikt. ,,Als mijn dochters er medisch gezien van opknappen, is me dat lief. Ik denk dat alle ouders er hier zo over denken', zegt ze, terwijl ze de schuifdeur van haar nieuwe keuken uitprobeert.

De huizen worden zo droog mogelijk gehouden. Daarom is er vloerverwarming, zodat de vloer altijd droog is en huisstofmijt moeilijk tot ontwikkeling kan komen. En er is een centraal afzuigsysteem dat in de keuken, de woonkamer, en de badkamer continu vochtige lucht afvoert. Maar het meest opvallend is de centrale stofzuiger die op de zolder staat, rechts van de trap. In deze ton zit een stofzuigerzak die al het stof opvangt dat in huis wordt opgezogen. Twee keer per jaar moet de zak vervangen worden. ,,Dat is nog een kwetsbaar punt', zegt Weterings. ,,Dan moet de zak door het huis gedragen worden. Het is niet verstandig dat door de persoon met de ernstigste klachten te laten doen. ,,Dan ben ik dus de klos', merkt mevrouw Swanborn op.

De totale kosten van de aanpassingen bedragen ruim zesduizend euro per huis. Met de gemeente is afgesproken dat er in de hele wijk geen `sterk pluizende' bomen geplant zullen worden, zoals bijvoorbeeld populieren. Voor de tuinen is een lijst opgesteld van `verboden' planten en bomen. Zelfs de buurtschool probeert zo allergeenarm mogelijk te bouwen. Tamara en Rebecca krijgen voorlopig les in noodlokalen.

Van de buurt wordt ook wat verwacht, zegt Weterings. Want er wonen ook `gewone' mensen in Riederhoek, zonder astmatische klachten. Als de buren met twintig man in de tuin gaan staan barbecuen of stuifbomen planten, heb je nog niet zoveel aan alle maatregelen. Hoe overtuig je je buren ervan mee te werken? De GGD hoopt op de dialoog. Mevrouw Swanborn ook. Zij kent een niet-astmatische familie die één van de dure twee-onder-één-kap-woningen in de wijk hebben gekocht. ,,Die begonnen al te steigeren `mogen we nou niet meer barbecuen?'. Verbieden kunnen we ze niks, we kunnen ze alleen vriendelijk vragen rekening te houden met onze kinderen.'

Momenteel woont de familie Swanborn ,,drie hoog achter' in Lobardijen. Dus wat dat betreft is dit huis sowieso al een enorme verbetering. Toch past mevrouw Swanborn op dat haar dochters niet te hooggespannen verwachtingen krijgen van het project. ,,Ik heb gezegd, we gaan ervan uit dat het beter wordt, maar het kan ook zijn dat er niks veranderd.' Bovendien, ,,ik denk ook wel eens `waar gaan ze wonen als ze de deur uitgaan?' Dat weet je niet. Je kunt niet meer doen, dan te proberen ze een zo goed mogelijke start te geven.'

Gerectificeerd

Stofcontact

De linkerfoto bij het artikel Roken en open vuur verboden (7 september, pagina 3) toont een zogeheten stofcontact in een allergeenarme woning. Op het stofcontact kan een stofzuigerslang worden bevestigd die stof afvoert naar een centraal stofvat.