Uit de olie, in de wijn

Met afgrijzen denkt hij eraan terug. ,,Het ene moment gaf ik leiding aan zestig mensen bij een multinational. Het andere moment stond ik briefkaarten te verkopen in de winkel'', zegt de jonge directeur. Maar hij had het ervoor over gehad. Hij was overgestapt naar een bedrijf dat kantoorartikelen verkoopt en kantoren inricht, in de hoop ooit eigenaar te worden. ,,Dát heb ik niet verteld tijdens de sollicitatie. Dat leek me niet zo handig.''

Jaarlijks verwisselen zo'n 50.000 bedrijven van eigenaar. Door ondernemers die hun leven-voor-de-zaak afsluiten met de verkoop van hun bedrijf aan de concurrent, door vaders die het familiebedrijf overdoen aan de kinderen of door directeuren die wel eens echt de baas willen worden van het bedrijf waar ze al jaren de baas spelen. Deze drie typen bedrijfsovernames worden geportretteerd in de driedelige Teleac-serie Bedrijf te koop.

De directeur die een snackfabriek heeft overgenomen van de Ierse eigenaar blijkt in ondernemersjargon te spreken over zijn privé-beslommeringen: ,,Met mijn vrouw was ik heel snel rond.'' De wijnhandelaar, voorheen werkzaam bij een oliemaatschappij, bleek een aardige vertrekpremie te hebben gekregen van zijn vroegere werkgever. ,,Anders had ik de overname niet zo snel gedaan.'' De ambitieuze kantoorinrichter had aanvankelijk met argusogen gekeken naar de intrede van de zoon van de baas, met wie hij nu goede maatjes is. ,,Ik was bang dat de familie zou voorgaan'', bekent hij. ,,Nu heb ik de zekerheid dat ik over enkele jaren 50 procent van het bedrijf krijg.''

De gesprekken onthullen zo iets over het menselijk gedrag achter de doorgaans nogal abstracte mediaberichten over overnames. Dat is een grote verdienste. Helaas ontbreken enkele menselijke gedragingen. Bijvoorbeeld die van zakenbankiers, consultants en accountants, die bedrijven gek maken met verhalen over overnames en zo de afgelopen jaren de fusie- en overnamemarkt hebben aanjaagd. Ontboezemingen van zo'n premiejager hadden goed gepast bij de aanpak van de makers, die economie lijken te zien als een gedragswetenschap.

Bedrijf te koop, Ned.1, 23.55-0.25u.