Vijf jaar wanhoop, verdriet en woede

In de vroege ochtend van 13 september 1997 kwam de 30-jarige Meindert Tjoelker bij een vechtpartij in de Leeuwarder binnenstad om het leven. Meindert zou trouwen met Jennifer, hij had een baan, de toekomst lag voor hem open. Na zijn vrijgezellenavond liep hij met vrienden op de ,,stille kant'' van de Nieuwestad in Leeuwarden. Aan de overkant zag hij een groep van vier mannen, van wie er een een fiets vernielde.

Over en weer werd gescholden en later geslagen. De media gaven het beeld van een man die zijn burgermansplicht deed en ,,zomaar'' werd doodgeschopt. Het goede streed tegen het kwade en verloor. De emotionele oproep van politiechef Bangma droeg hier zeker toe bij. In een ingezonden stuk in de Leeuwarder Courant riep hij het publiek op straatgeweld niet langer te pikken. Het leidde tot een landelijk protest tegen wat sindsdien ,,zinloos geweld'' is gaan heten. Een week na Tjoelkers dood liepen 25.000 mensen mee in een stille tocht in de Friese hoofdstad. ,,Meindert Tjoelker deed iets wat heel normaal was'', zei de toenmalige burgemeester Apotheker in zijn toespraak. ,,Hij waagde iets te zeggen en heeft dat met de dood moeten bekopen.'' Sindsdien heeft de naam Meindert Tjoelker haast mythische vormen aangenomen en is die onverbrekelijk verbonden met de strijd tegen zinloos geweld. Een van de verdachten niemand van het viertal wilde meewerken aan De stille kant, Meindert Tjoelker, fiif jier letter die vanmiddag wordt uitgezonden schrijft aan een medeverdachte dat het ook andersom had kunnen zijn: ,,Ik had dood kunnen zijn en Meindert had vast kunnen zitten.'' Dit aspect over de beeldvorming komt helaas nauwelijks aan de orde in de film. Vader en moeder Tjoelker vertellen over hun wanhoop, verdriet, radeloosheid en woede. Ook na vijf jaar voelen ze het gemis elke dag. Advocaat Kuiters van de vierde vrijgesproken verdachte Dennis S., zegt dat er ,,hard bewijs'' is dat de ,,derde verdachte'' Peter de W., die 30 maanden cel kreeg, de fatale schop uitdeelde. Drie getuigen verklaarden dat ze hem Tjoelker zagen schoppen, toen die reeds op de grond lang. Dit feit heeft in de media amper aandacht gekregen, meent hij. De filmmakers stippen meer aspecten aan: ze tonen hoe nabestaanden hun leven proberen op te pakken na een verlies, evalueren met Apotheker diens rol en laten een advocaat ingaan op de schuldvraag. Dat zijn drie heel verschillende zaken, waardoor een wat verbrokkeld geheel ontstaat. Eén ding wordt in elk geval pijnlijk duidelijk: verdriet slijt niet. Op de vraag: ,,Kunt u het een plaatsje geven?'' antwoordt vader Tjoelker: ,,Ik weet niet wat dat is. Het is alsof alles gisteren is gebeurd.'' Zijn vrouw: ,,Het voelt alsof er iets uit mijn lichaam is weggerukt.''

De stille kant, Meindert Tjoelker, fiif jier letter, Omrop Fryslân, Ned.1, 13.30-14.00u.