Topsport is niet zaligmakend

In Almere ging titelverdediger Eric van der Linden (28) gisteren als tweede over de streep in zijn allerlaatste kwarttriatlon. Na zeven jaar heeft `De Adelaar van Schagen' zijn buik vol van het drieluik zwemmen-fietsen-lopen. ,,Topsport is geen levensdoel.''

Zijn NOC*NSF-wagen staat nog altijd pontificaal voor de deur geparkeerd. Maar Eric van der Linden is dan ook nog formeel A-sporter. ,,Wanneer ik die auto moet inleveren? Geen idee. Volgende week heb ik een afspraak. Dan weet ik meer.''

Sinds vandaag is hij topsporter af, Nederlands beste triatleet die zes jaar geleden (,,Ik kon toen geweldig klimmen'') door een spitsvondige speaker van een pakkende bijnaam werd voorzien: De Adelaar van Schagen. In het `Kwartje van Almere', de finale van het Elite-circuit, eindigde Van der Linden (28) gisteren als tweede in zijn laatste kwarttriatlon (1,5 kilometer zwemmen, 40 kilometer fietsen en 10 kilometer lopen) op topniveau.

Want de specialist op de olympische afstand heeft genoeg van het veeleisende drieluik zwemmen-fietsen-lopen. ,,Gelet op de progressie die ik dit jaar heb gemaakt, weet ik dat mijn hoogtepunt nog moet komen. Maar dat is dan maar zo. Met die wetenschap kan ik leven. Iedereen mag zeggen: `Achtentwintig is geen leeftijd om te stoppen'. Maar ook daar heb ik geen boodschap aan. Dat zijn over het algemeen geluiden van mensen die niet beseffen wat topsport is. Als ik op dit niveau wil blijven presteren, zal ik minimaal dezelfde tijd en energie erin moeten steken als ik nu doe: netto zo'n 35 uur per week. Doe ik dat niet, dan eindig ik in de achterhoede en daar pas ik helemaal voor.''

Van een wanhoopsdaad is dan ook geen sprake, wat de buitenwacht ook mag denken en suggereren, bezweert de atleet die eerder dit jaar verbaasde met zijn eindzege bij het NK veldlopen. ,,Ik twijfelde al maanden: wel of niet stoppen? Begin dit jaar heb ik in een interview met een triatlonblad al laten doorschemeren dat dit wel eens mijn laatste jaar kon zijn. Kennelijk heeft niemand die opmerking serieus genomen, want afgaande op de reacties die ik de afgelopen twee weken heb ontvangen, is het nieuws voor de meesten als een donderslag bij heldere hemel gekomen. Zelfs die journalist die dat interview toen afnam, bleek verbaasd. `Lees je stuk van een paar maanden geleden d'r nog maar eens op na', heb ik hem gezegd.

,,Het is een weloverwogen beslissing, een waar ik ook niet op zal terugkomen. Een leven in dienst van de topsport heb ik zeven jaar lang als zeer prettig ervaren. Geen dag ben ik met tegenzin de deur uitgegaan voor een training. Maar na zovele jaren heb ik er genoeg van om elke dag maar weer op de fiets of in het water te stappen. Triatlon vergt veel opofferingen, en dat terwijl ik ook graag een avond mag gaan stappen. Dat kon af en toe ook wel, maar dan wel met de rem erop. Die laat ik nu los, nadat de afgelopen maanden het steeds meer en steeds vaker tot me doordrong dat ik niet langer bereid ben al die offers te brengen. Trainen werd een sleur. Topsport is bovendien geen levensdoel, zeker niet voor mij. Ik heb tal van interesses, die ik belangrijker vind.''

Muziek bijvoorbeeld. Al jaren balanceert Van der Linden tussen twee uitersten, met enerzijds de topsport en anderzijds de extravagante wereld van de technohouse, alwaar hij, specialist in de hard trance, door het leven gaat als deejay E-Lin. ,,Een groter contrast is nauwelijks denkbaar'', grijnst de muziekproducent-in-wording. ,,Het ene is gericht op rust, het andere op naar de kloten gaan, als ik even mag chargeren. In de winter stond ik weliswaar niet wekelijks, maar toch soms tot vier uur 's nachts te draaien. Op die feesten kende vrijwel niemand die andere Eric, en misschien was dat maar goed ook. Anders had ik de hele avond moeten uitleggen hoe het een in vredesnaam met het ander te combineren is.''

Tekst en uitleg geven moest Van der Linden ook tegenover de beleidsmakers van de Nederlandse triatlonbond (NTB), met wie hij al jaren een gespannen relatie onderhoudt. Op weg naar de Olympische Spelen in Athene (2004) wenste de atleet zijn eigen koers uit te stippelen. Hardnekkig weigerde hij zich te conformeren aan de schema's en programma's die op het bondsbureau werden uitgedokterd. ,,Het is niet de hoofdreden dat ik stop, maar inderdaad: op de achtergrond heeft de niet al te beste verstandhouding met de bond wel een rol gespeeld. Zij het een kleine. Het heeft mijn beslissing er in elk geval niet lastiger op gemaakt.''

Met de bond sprak Van der Linden een `wapenstilstand' af op het moment dat hij zijn afscheid bekendmaakte. ,,We zouden, gelet op de vertroebelde relatie, niet met modder gooien.'' Die afspraak kon vrijwel meteen de prullenbak in. Van der Linden had zijn afscheid amper wereldkundig gemaakt via zijn eigen website (www.ericvanderlinden.nl) of de teammanager van de NTB, oud-journalist Gerrino Mulder, nam hem in Het Parool op de korrel: `[Van der Linden, red.] had totaal geen ambitie om Europees, wereld- of zelfs olympisch kampioen te worden. Het ging hem om het geld, hij wilde er alleen maar van leven.'

Geconfronteerd met die woorden verschijnt een sarcastisch lachje op het gezicht van Van der Linden. ,,Wat moet ik met zulke teksten? Kennelijk vindt hij het nodig mij een schop na te geven. Die jongen weet totaal niet waar hij het over heeft. Hij kent mij amper, laat staan dat hij verstand heeft van triatlon. Dat geldt overigens voor meer mensen bij de bond. Die handelen naar de kennis die ze hebben en dat is helaas niet zoveel. Voor mij is en blijft Mulder een journalist, ook al denkt hij sinds zijn aanstelling ineens een autoriteit op triatlongebied te zijn. Ik laat hem graag in die waan.''

Somber is Van der Linden toch al gestemd over de toekomst van de sport die begin jaren tachtig een veelbelovende entree maakte in Nederland, maar ondanks het pionierswerk van kampioenen als Axel Koenders, Gregor Stam en Rob Barel geen wortel schoot. Van der Linden weet het: hij laat een vacuüm achter. ,,Nu al is duidelijk dat Nederland over twee jaar geen mannelijke triatleten naar Athene zal afvaardigen. Het niveau van de huidige lichting schiet tekort. De bond zal het van de vrouwen moeten hebben. Met het oog op de toekomst zouden ze er verstandig aan doen eens poolshoogte te gaan nemen bij het zwemmen. In de hoop dat daar een aantal jonge zwemmers met potentie bereid is de overstap te maken. Zwemmen blijft toch het lastigste onderdeel van de triatlon. Fietsen kan iedereen en lopen kan je leren.''

Zijn gevoel was al die jaren het kompas waarop hij voer. Het etiket `lastige jongen' is naar eigen zeggen niet aan hem besteed. ,,Ik ben egoïstisch ingesteld, zoals de meeste topsporters dat zijn. Maar dat kan niet anders, dat moet. Het is de enig juiste manier om topsport te bedrijven. En als iemand die al zo'n lange tijd meeloopt in dit wereldje weet ik zelf wat goed en wat niet goed voor me is. Daar heb ik de bond niet voor nodig en ook NOC*NSF niet. Dat bedoel ik niet onaardig, helemaal niet zelfs. Maar al die jaren heb ik, met dank aan een paar sponsors, altijd in mijn eigen onderhoud kunnen voorzien. Zo moet het ook zijn, vind ik: een topsporter moet niet afhankelijk zijn van een bond. Een topsporter regelt zijn zaakjes zelf en kiest alleen voor mensen van wie hij wat kan leren.''

Het zijn woorden die Joop Alberda ongetwijfeld uit het hart gegrepen zijn. Groot was dan ook de verbazing toen de technisch directeur van NOC*NSF uitgerekend Van der Linden er twee jaar geleden, tijdens de Olympische Spelen in Sydney, van langs gaf. Aanleiding voor die uitbrander waren de laatste meters van de Nederlandse kopman aan de voet van het Sydney Opera House. Zwaaiend naar vrienden en bekenden slenterde de nummer 42 in de eindrangschikking over de streep. ,,Een olympiër wandelt niet over de finish'', bromde Alberda, wiens werkgever fors investeerde in de olympische voorbereiding van de in Sydney debuterende triatleten.

,,Bijna een jaar'' dreunden die woorden na in het hoofd van Van der Linden en getergd koos hij voor de tegenaanval: ,,Alberda moet zijn huiswerk doen''. En: ,,Hij herkent mijn potentie niet.'' Spijt van die ontboezemingen heeft Van der Linden niet. ,,Wie de bal kaatst, kan hem terug verwachten. Ik laat niet over me heen lopen. Met zijn uitspraken heeft hij mij toen ten onrechte in mijn hemd gezet. Zonder enige kennis van zaken meende hij mij te kunnen veroordelen.''

Nog één keer wil hij het ware verhaal wel uit de doeken doen. ,,Ik kan van nature slecht tegen de hitte en die dag was het verrekte warm in Sydney. Daardoor kreeg ik al snel last van steken in mijn zij, mede omdat ik en dat was een fout op de fiets te weinig heb gedronken en het fietsen vreselijk snel ging. Met een vochttekort liep ik mezelf vervolgens de vernieling in.''

Vorig najaar volgde de verzoening, op initiatief van Alberda, die zich nog wel eens achter het oor zal krabben. Het gesprek bleek bij nader inzien immers de voorbode van Van der Lindens beslissing de topsport de rug toe te keren. ,,Vreemd genoeg hebben we het niet eens over zijn opmerkingen gehad, maar meer over topsport in het algemeen en wat mijn ambities waren. Die waren op dat moment enorm, want ik moest en ik zou in Athene die gemiste kans van `Sydney' rechtzetten. Toen de lucht met Alberda geklaard was, ebden die wraakgevoelens langzaam maar zeker weg. Met als gevolg dat ik me begon af te vragen waarom ik me in hemelsnaam tegenover anderen nog moest bewijzen, terwijl ik uiterst tevreden ben met wat ik bereikt heb?''

Trots is Van der Linden op zijn erelijst, die onder meer een overwinning in de sterkbezette wereldbekerwedstrijd in Embrun (in 1997, als eerste en enige Nederlander), twee bronzen EK-medailles en een handvol nationale titels vermeldt. Maar al oogt zijn conduitestaat nog zo indrukwekkend, vraag is wie Eric van der Linden kent? Het antwoord geeft hij zelf: ,,Vrijwel niemand. Maar dat ervaar ik niet als een gemis, integendeel. Ik vind het wel best zo. Triatlon is nu eenmaal geen populaire sport, met zo'n zesduizend beoefenaren. Op erkenning zit ik ook niet te wachten. Als die komt, prima. Maar blijft die uit, even goede vrienden. Ik sport niet uit ijdelheid. Ik weet: dat zeggen er meer, maar in mijn geval is dat toevallig echt zo.''