SEKSEONGELIJKHEID ALLEEN MAAR GESTEGEN

Ondanks positieve actieplannen vanuit de overheid is de ongelijkheid tussen `mannenberoepen' en `vrouwenberoepen' de afgelopen jaren toegenomen. Hoewel vrouwen qua opleidingsniveau tegenwoordig niet onderdoen voor mannen, verdienen zij gemiddeld 30 procent minder. Waarom zijn sekseverschillen op de arbeidsmarkt zo hardnekkig?

Volgens Gertjan de Groot, die vorig jaar aan de Universiteit Utrecht op dit onderwerp promoveerde, slaan positieve actieplannen de plank mis omdat zij voorbijgaan aan de mechanismen waarmee seksesegregatie in het verleden tot stand is gekomen. In zijn proefschrift Fabricage van verschillen behandelt De Groot de seksesegregatie in het Nederlandse industriële arbeidsproces tussen 1850 en 1940. Zijn onderzoek demonstreert hoe sekseverschillen worden gemaakt rond de werkplek en vervolgens worden geïnstitutionaliseerd.

De Groot kwam erachter dat verschillen tussen mannen- en vrouwenwerk als zodanig niet bestonden, maar in de praktijk van de werkplek een bepaalde betekenis kregen. Het aannemingsbeleid van de Nederlandse industriële ondernemers zorgde voor functiesegregatie in het arbeidsproces. Functiesegregatie en verschil in beloning werden aan elkaar gekoppeld. De ondernemers ontleenden de segregatie tussen mannen en vrouwen aan de situatie in de huisindustrie.

Op basis van buitenlandse voorbeelden richtten zij hun productieproces in. En in het buitenland verrichtten vrouwen ander werk dan mannen, waarvoor zij minder betaald kregen.

En dat is anno 2002 niet anders. Overal ter wereld verdienen mannen per uur meer dan vrouwen. Volgens cijfers van de Vrouwenloonwijzer op internet, die sekseverschillen op de arbeidsmarkt in kaart brengt, was het loonverschil tussen mannen en vrouwen in 1995 nog geen 28 procent. Nu is dat verschil gemiddeld 30 procent.

De verdeling van mannen en vrouwen over de verschillende economische sectoren en bedrijfstakken is ook nog steeds scheef. Vrouwen zijn ondervertegenwoordigd in de industrie, maar ook bij de politie, brandweer en in bijvoorbeeld de ICT-sector.

De Groot stelt in zijn proefschrift dat de intentie om de seksesegregatie te wijzigen niet voldoende is om resultaat te boeken. Routines, geworteld in het verleden, zijn volgens hem niet met alleen voorlichtingscampagnes te wijzigen.

Gertjan de Groot: `Fabricage van verschillen. Mannenwerk, vrouwenwerk in de Nederlandse industrie (1850-1940)'. ISBN 90 5260 011 2