De laatste man die nog in sprookjes gelooft

Het was deze week druk in de archiefruimtes van Ahold. Geen medewerker op het hoofdkantoor kon zich nog herinneren in welk jaar het supermarktenconcern voor het laatst verlies had geleden. Het potje met rode inkt was, zo bleek na uitvoerig boekenonderzoek, sinds 1973 onberoerd gebleven.

Het verlies van bijna 200 miljoen euro dat over het tweede kwartaal is geleden maakt een hardhandig einde aan het sprookje waarin Ahold jarenlang de hoofdrol speelde. Winstgroei op winstgroei, overname na overname, koersstijging op koersstijging.

De jaarlijks winstgroei van 15 procent is nu geen streven meer, over grote overnames wordt niet eens nagedacht en de beurskoers bleef de afgelopen twaalf maanden een kwart achter bij de kwakkelende beursindex.

Een pijnlijke constatering voor de belegger in Nederlandse aandelen, want het sprookje uit Zaandam was zo'n beetje het laatste. Uitgever Elsevier liet vier jaar geleden tot ieders schrik zien dat koersen en winsten ook kunnen dalen. De overnamemachine stokte, fraude werd ontdekt bij Reed Travel en de commissarissen moesten, als gevolg van het afgebladderde imago, zelfs een jaar lang op zoek naar een nieuwe topman. Concurrent Wolters Kluwer volgde een tijd later.

In 1999 kon ook het handelshuis Hagemeyer het vertrouwde tempo niet meer bijbenen. Sterren als Getronics, CMG, Numico, Van der Moolen en natuurlijk ook Aegon verbleekten eveneens in rap tempo.

Steeds is het patroon hetzelfde: de koers van de aandelen daalt rap, de overnamemachine stokt en de beloofde winstgroei die deels van de acquisities moest komen blijkt niet meer haalbaar. De koers komt opnieuw in een spiraal terecht, alleen nu neerwaarts.

Niet voor iedere bestuursvoorzitter is het gemakkelijk om de nieuwe situatie onder ogen te zien. Zeker niet voor een rasoptimist als Cees van der Hoeven. Het verlies noemde hij eerder deze week het gevolg van incidenten. Via een herberekend pro forma winstcijfer liet het bedrijf zelfs zien dat dit resultaat zelfs met 20 procent is gestegen tot 372 miljoen euro. Deze laboratoriumwinst is geschoond voor bijvoorbeeld bijzondere lasten (490 miljoen euro in Argentinië), goodwillafschrijvingen en valutaire invloeden.

Beleggers met pit moeten kortom op zoek naar nieuwe sprookjes. Dat zal niet gemakkelijk worden. Slechts de oude industrie (Akzo Nobel, DSM, Heineken) levert nog groei op, maar fondsen die wonderen produceren zijn nu alleen nog maar in het archief te vinden.