Ventiel

De banden van de fiets hebben maar één opening. Dat is het ventiel. Het is het metalen uitsteeksel van de binnenband dat door een gaatje in de velg naar buiten steekt.

Het ventiel doet de band op slot. De lucht mag de band wel in, maar kan er niet meer uit ontsnappen. Dat is wel zo handig, want zo blijft de band hard, door de lucht die erin zit.

Heb je een band geplakt of wordt de band na verloop van tijd zacht, dan kun je hem via het ventiel oppompen. Als je een band aan het oppompen bent en je voelt ondertussen even aan de fietspomp, dan merk je dat die warm is geworden. Dat komt doordat je de lucht in de fietspomp met kracht hebt samengeperst. Simpel voorgesteld druk je de luchtmoleculen dan zo sterk samen, dat ze vaker tegen elkaar opbotsen. Dat geeft warmte.

Er zijn verschillende soorten ventielen die allemaal weer net iets anders werken. Het gewoonste ventiel bestaat uit een metalen schroefhuls die aan de binnenband vastzit. Daarin zit een metalen buisje: het eigenlijke ventiel. Vroeger zat er een rubber slangetje over dit buisje. Dat dekte een gaatje aan de zijkant af en zorgde er zo voor dat de lucht er langskon als deze de band instroomde maar werd tegen gehouden als die er weer uit wilde.

Modernere versies van dit ventiel hebben geen slangetje meer. In plaats daarvan hebben ze aan de binnenkant een plastic balletje dat kan heen en weer bewegen. Als de lucht in het ventiel geblazen wordt, gaat het balletje omlaag en kan de lucht erdoor. Maar als de lucht er weer uit wil, dan drukt die het balletje terug omhoog. Het balletje blokkeert dan het gaatje en dan kan er geen lucht meer langs.

Een ander soort ventiel is het zogeheten autoventiel. Dat ventiel heeft in het midden een klein metalen palletje. Als je dat indrukt gaat het ventiel open loopt de band sissend leeg.

De meeste ventielen dragen een hoedje. Dat is een zwart schroefdopje dat de ventielopening beschermt tegen het binnendringen van water en vuil. In de praktijk kun je best zonder dat dopje, en is het alleen leuk omdat het wel netjes staat. Maar als je veel door de modder fietst, bijvoorbeeld op een mountainbike, dan is zo'n ventieldopje echt nodig. Anders raakt je ventiel verstopt en kun je de band niet meer oppompen.