Seksverhalen nooit kapotchecken

2 Vandaag kan zichzelf feliciteren: 875.000 kijkers voor een interview met het beroemdste slachtoffer van seksueel misbruik, Yolanda. Voor het bereiken van 28 procent marktaandeel in etenstijd mag je de kijkers best wel een beetje oplichten.

Ook tien jaar na dato biedt Yolanda nog goede afleiding bij de avondlijke hap op schoot. Bommoeder van zes kinderen en toch goed geconserveerd, lang blond haar en sprekend in puntige, afgeronde zinnen. Kortom, de ideale gast om verhalen te vertellen.

Zo'n slachtoffer-interview gaat altijd volgens het zelfde stramien. Om het publiek in een rustige, empathische stemming te brengen wandelt of fietst het kijkcijfer-object op verzoek van het camerapersoneel door een winkelstraat, door een stil natuurgebied, terwijl op de achtergrond een muziekje speelt. Een intermezzootje van handen die zorgelijk in elkaar grijpen. Met een schilderachtig meertje op de achtergrond vertelt het object.

Om de emoties overtuigend te houden, had de redactie geen enkele uitspraak gecheckt. Ik wilde wel weten of haar zoon echt vijf dagen achter elkaar met een spijker mos tussen tegels uit moest krabben nadat hij een taart in het gezicht van een leraar had gesmeten, overigens een fors vergrijp. En had de schoolleiding toen wel echt tegen Yolanda gezegd dat hij zo lang moest krabben wegens ,,zijn achtergrond'' als zoon van een slachtoffer? En hadden leerlingen haar dochter voor ,,kwartjeshoer'' uitgescholden? Herhaaldelijk of één keer? Was het slechts één jongen – zoals haar zoon schreef – of was het een groepje? Yolanda zei niet dat de leraren daarna niets hadden ondernomen en ik zou de versie van de school willen horen. Maar dan wordt het materiaal kapotgecheckt. Dan wordt het genuanceerd. Of je kunt ter bescherming van minderjarige kinderen niet uitzenden. Hoe langer je aan een verhaal werkt, des te lager de kijkcijfers.

Yolanda gaf het interview omdat ze vond dat haar zes kinderen niet mochten worden afgerekend op haar verleden. En dat is nou precies wat dit interview deed: haar kinderen met haar verleden in verband brengen. Ter bescherming van de privacy kwamen in plaats van de kinderen figuranten zonder hoofd in beeld. Alsof het dorp dan niet zou weten om wie het ging. Puber-torso's wandelden met de hond in een winkelstraat, terwijl ze teksten van Yolanda's kinderen voorlazen over het misbruik in de familie en de ,,vooroordelen''.

Na dit knaller-interview zat 2 Vandaag met een dilemma. Veel verklaringen van Yolanda zelfs dienstdoende politieagenten zouden haar hebben misbruikt – werden indertijd weerlegd. Het Hof heeft weliswaar zes verdachten veroordeeld, maar details die konden worden gecontroleerd, klopten niet. Dus kwam gisteren het saaiere deel 2 met lagere kijkcijfers: de hervorming van zedenonderzoek na de zaak-Yolanda. Justitie was kennelijk niet tevreden over het spectaculaire resultaat. Alle verhoren worden voortaan op de band opgenomen, zodat kan worden gecontroleerd of het slachtoffer niets in de mond werd gelegd. Er is een landelijk expertise-team, een professionele zedenpolitie.

Waarom daaraan na Yolanda behoefte was, werd niet toegelicht. De detective van toen vond dat hij het goed had gedaan, al had hij het met de moderne DNA-techniek beter kunnen doen.

Alleen op de site van 2 Vandaag stond een laffe verwijzing naar een artikel in Skepter uit 1994. Daarin wordt de vloer aangeveegd met het boek van Yolanda, een opsomming voor liefhebbers van extreem sadomasochisme, satansrituelen en vijftien bloedige abortussen. Waarom de schrijver niet geïnterviewd? Geheugendeskundige prof. W. Wagenaar werd gevraagd naar de nieuwe zedenpolitie, maar niet naar zijn negatieve oordeel over het Yolanda-vonnis. 2 Vandaag had beter kunnen uitzoeken welke beschuldigingen tien jaar na dato al of niet stand houden. Maar dan had Yolanda misschien niet toegestemd in de verhoging van het publieke marktaandeel. Justitie heeft veel geleerd, maar 2 Vandaag niets.