Een Frans vertrek

Het is nog altijd de enige succesvolle grensoverschrijdende krachtenbundeling van meerdere beurzen ter wereld: Euronext. Het bedrijf dat vanmorgen zijn halfjaarcijfers bekendmaakte kan terugkijken op een vliegende start. In september 2000 geboren, binnen een jaar zelf op de beurs en vlak daarop de geslaagde verovering van de Britse derivatenbeurs Liffe.

In de tussentijd verhuisden de aandelenbeurzen van Parijs, Brussel en Amsterdam naar één handelssysteem en zal rond Sinterklaas – drie maanden eerder dan gepland – de Amsterdamse vloer met schreeuwende optiehandelaren vervangen zijn door stille schermenhandel. Allemaal onder leiding van bestuursvoorzitter François Théodore.

Onstuimige groei dus, maar is het ook beheersbaar? Effectenhandelaren klagen over de tarieven, het handelssysteem ligt vaak plat en aandeelhouders van Euronext maken zich zorgen over de voortgang van de integratie en van de kostenreductie. Te harde groei eindigt altijd in uitwassen.

De culturele cocktail geeft ook frictie. Euronext werkt met een Frans handelssysteem, heeft zijn hoofdnotering aan de Franse beurs en wordt geleid door een Fransman. Hollandse handelaren moeten er nog steeds aan wennen dat zij op Koninginnedag acte de présence moeten geven, terwijl zij op 1 mei, de Dag van de Arbeid, thuis mogen blijven.

Zij die Franse dominantie vrezen, konden zich tot nu toe laven aan de gedachte dat George Möller, chef Amsterdam en operationeel directeur van Euronext, in 2004 het roer overneemt. Althans, zo werd het destijds gepresenteerd.

En juist afspraken over de poppetjes blijken altijd weer gevaarlijk. Théodore laat vragen over zijn opvolging nu expliciet in het midden, voeding gevend aan de geruchten dat hij wel zin heeft in nog een termijn.

Het leiderschap van een pan-Europese beurs vraagt ook om politieke vaardigheden en Théodore heeft die als geen ander. De Fransman is een exponent van de prestigieuze Ecole Nationale d'Administration, de spil in het gesloten Franse machtsmodel waarin de elite de topbanen in het land verdeelt.

Als Fransen en Nederlanders één overeenkomst hebben, maar twee interpretaties, dan biedt de zaak-Duisenberg een mooi precedent. De president van de Europese Centrale Bank twistte vanaf de eerste dag van zijn benoeming met Jacques Chirac en de president van de centrale bank Jean-Claude Trichet over de lengte van zijn ambtsperiode. Chirac en Trichet, die dezelfde school volgden als Théodore, hielden het op een vertrek dit jaar. Duisenberg koos zijn eigen datum en breide er een jaartje aan vast. Dat kan Théodore ook nog altijd doen.