De laatste huisleraar van de Romanovs

Het treurige lot van de laatste Romanovs is bekend: een executie die twintig minuten in beslag nam, omdat de kogels afketsten op de juwelen die in de jurken waren genaaid. Aan het verhaal van de laatste jaren van het gezin valt op het eerste gezicht weinig toe te voegen, maar dat is gerekend buiten de redactie van de Short Books-reeks: korte biografieën, gericht op levens die interessant zijn dankzij het verband met het leven van een ander. Eerder combineerde Paul Theroux bijvoorbeeld het verhaal van Oliver Sacks met dat van de sm-dienstverleenster Nurse Wolf, of werd het leven van de echte Tadzio uit Thomas Manns De dood in Venetië achterhaald.

In de nieuwste uitgave wordt het leven geschetst van Mr. Sydnay Gibbes, die van 1908 tot drie maanden voor de executie in 1918 de tutor was van de kinderen van de tsaar. Deze wat stijve Engelsman was niet alleen getuige van de laatste jaren van de familie, maar eveneens degene die hun lichamen moest identificeren. Gibbes was begin dertig toen hij zijn opwachting maakte bij de familie. Enkele jaren daarvoor was hij al als huisleraar begonnen bij andere gezinnen, maar daar waren ze niet erg enthousiast over hem vanwege zijn opvliegende karakter en losse handjes.

Zijn betrokkenheid bij het land en de tsarenfamilie behoudt hij zijn hele leven. Hij bekeert zich op een gegeven moment zelfs tot de Russisch orthodoxe kerk en, geïnspireerd door de vroomheid van de Romanovs, gaat hij door het leven als Vader Nicholas.

De journaliste Frances Welch weet aan de hand van verschillende dagboeken die Gibbes bijhield (een gewoon dagboek, eentje vanuit het perspectief van de jonge Alexander en een dromendagboek) alsook op basis van tot nu toe onbekende documenten het leven van deze man boeiend op te schrijven. Ook in deze Short Books-uitgave is het idee weer simpel maar goed: biografieën die lezen als korte novellen van interessante, maar niet beroemde levens.

Frances Welch: The Romanows & Mr Gibbes

Short Books, 128 blz. €19,05