Big Brother op computer

Werknemers verliezen binnenkort hun privacy op hun computer. Een `computerspion' zal zelfs hun wachtwoorden lezen. ,,Het lijkt wel stalinisme.''

Het computerprogramma Big Brother is watching you (adviesprijs 44,95 euro) houdt precies bij welke websites een werknemer bezoekt en wanneer hij zijn pc aan- en uitzet. Dat programma brengt softwareproducent Cyberium Multi Media binnenkort op de markt.

Wachtwoorden, persoonlijke e-mails en Word-, Excel- en Powerpoint-documenten worden voor de werkgever in één klap zichtbaar. ,,We gebruiken de techniek om mensen beter te controleren en bij te sturen zodat ze beter produceren en functioneren'', zegt een woordvoerder van Cyberium. Dit softwarebedrijf in het Utrechtse IJsselstein verkoopt ook films op dvd en cd-roms die uiteenlopen van Garfield Gek van katten! tot Sperm Teenies.

P. Siebelt, oud-directeur van een beveiligingsbedrijf, vindt het Big Brother-programma een goede uitvinding. ,,Werknemers gingen hun werktijd steeds meer gebruiken voor privé-briefjes, sekssites en beursstanden. Werkgevers waren gedwongen maatregelen te nemen. Op een buitenstaander kan dat soms helaas stalinistisch overkomen.''

Werkgeversorganisatie VNO-NCW laat weten dat het programma in sommige gevallen een goed hulpmiddel is. Het gaat dan om verdenking van misbruik of bij werkzaamheden die de staatsveiligheid of bedrijfsgeheimen betreffen. VNO-NCW onderstreept dat de `computerspion' alleen na toestemming van de ondernemingsraad mag worden geïnstalleerd.

De FNV laat weten actie te ondernemen wanneer Big Brother daadwerkelijk wordt ingevoerd. ,,Een werkgever mag niet zomaar snuffelen in de computer van een werknemer'', zegt beleidsmedewerker R. van Steenbergen van de vakbond. ,,Alleen wanneer er gerichte verdenking bestaat dat de werknemer iets met zijn computer doet wat niet in zijn contract staat, mag een werkgever een onderzoek instellen.'' De FNV zal zich bij de introductie van de software, die volgende maand op de markt komt, allereerst richten tot het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP).

Het CBP (voorheen Registratiekamer) is een bestuursorgaan dat de privacy van burgers bewaakt. Voor computergebruik heeft het CBP enkele vuistregels opgesteld. Zo pleit het voor duidelijke regels die voor de werknemer toegankelijk zijn.

De bescherming van de privacy op de werkplek is vastgelegd in wetten en regels. Op basis van het Europees verdrag inzake de rechten van de mens heeft de werknemer recht op een zekere mate van vertrouwelijke communicatie op de werkplek zonder inmenging van de werkgever. Op basis van de begrippen goed werknemerschap en goed werkgeverschap uit het Burgerlijk Wetboek moeten beide partijen zich houden aan zowel verantwoord gebruik van e-mail en internet de werknemer mag bijvoorbeeld niet seksueel intimideren via e-mail of virussen verspreiden als aan een zorgvuldig controlebeleid.

Ook E. Lubbers van Buro Jansen & Janssen vindt de computerspion een ,,enge'' ontwikkeling. Haar onderzoeksbureau volgt alles kritisch wat een gevaar is voor de privacy: geheime diensten, bedrijfs- en particuliere recherche en cameratoezicht. Lubbers: ,,Je kunt je afvragen wat een baas wil met zo'n programma, want je kunt er alleen slechte dingen mee doen''. Ze verwijst naar onderzoeken waaruit blijkt dat werknemers na even gesurft te hebben op internet fris verder werken.

Toch ziet de onderzoekster de toekomst niet somber in. ,,Er zijn altijd wel hackers die iets verzinnen om je te beschermen tegen dit soort software.'' Een woordvoerder van Cyberium wijst alle kritiek van de hand. ,,De software komt de relatie tussen werknemer en werkgever juist ten goede, want ze kunnen nu discussiëren over de zwakke en sterke punten van de werknemer. Bovendien moet een werknemer vooraf toestemming geven voor de installatie.''