Weg met de kleurenkitsch

Krijgen we de omroepsters van vroeger terug? Ik vrees van wel. Omroepen zijn in de greep van de restauratie van de jaren vijftig, bang dat ze anders hun machtiging verliezen.

Nu heeft zelfs de Nederlandse Programmastichting, de NPS, een eigen gezicht, Aldith Hunkar. Voorzover u haar niet kent: ze is gekleurd. De NPS wordt namelijk de zuil van de kleuren, kleurrijk Nederland, alle minderheden. Dan hoeft de rest van Hilversum daar tenminste niets meer aan te doen. Zodra Hunkar in beeld verschijnt, weten Nederlanders van Russische, Chinese, Poolse, Iraanse, Afghaanse, Indonesische, Surinaamse, Somalische, Zweedse, Turkse en Marokkaanse afkomst, ah, deze omroep is voor ons, de allo's, bedoeld.

In de retro-jaren vijftig hebben we een omroep voor de retro-katholieken, voor de retro-protestanten, voor de retro-socialisten en nu komt daar nog een bij voor de retro-immigranten. Zo'n retro-Rus heeft natuurlijk veel meer gemeenschappelijk met een retro-Sri-Lankees dan met de huidige Nederlandse samenleving. Borsjtsj lijkt wel niet op curry, maar samen passen ze in het hokje buitenland.

Niets ten nadele van Hunkar, die gewoon solliciteerde op een baan en bij het Jeugdjournaal en het volwassen avondnieuws haar kunnen heeft getoond. In de Varagids zei ze dat ze zich ervan bewust was dat haar achtergrond waarschijnlijk een rol speelde. Ze zou met haar talent ook gewoon voor een andere omroep kunnen werken, maar daar moet maar net weer een plek vrij zijn.

Het is de achterhaalde manier waarop de NPS Hunkar inzet die me tegenstaat. Eergisteren moest ze haar hoofd tussen korte filmpjes steken. Terwijl het volgende filmpje achter haar al begon te lopen, kondigde ze lachend aan dat we een paar kikkers zouden zien praten en ja hoor, er praatten wat kikkers. En nu zouden we zien hoe een man in bad ging en dat liep slecht af. En ja hoor, ik zag hoe een man eerst in bad stapte en daarna in het putje werd gezogen. Hunkars interventies waren storend. Maar bij filmpjes die niets met allo's hadden te maken, kon de NPS zich toch maar weer mooi met kleurrijk Nederland profileren en dat is goed voor de zendmachtiging.

Hunkar moet symbool worden van ,,de kleurrijke NPS''. De NCRV wisselt varianten op Frau Antje af met slanke, christelijke Noormannen en de NPS heeft de allo, die uiteraard donker is. Ik wist niet eens dat Hunkar allo was. In de Randstad begint die namelijk steeds meer op de gewone Nederlander te lijken. Kleur doet er minder toe. Maar Nederland heeft de internationaal unieke uitdrukking ,,allochtoon'' uitgevonden waarmee miljoenen Nederlanders buiten hun wil tot in de tweede generatie worden achtervolgd. De NPS gaat daar nog eens de nadruk op leggen.

De NPS heeft sinds 1995 een fantastische start gemaakt. Het is een afsplitsing van de NOS en moet zich van de wet met minderheden, jeugd, cultuur en informatie bezighouden. Op Nederland 3 heeft deze stichting sinds 1995 als effectieve traît d'union gefungeerd tussen de in onmin levende partners VARA en VPRO. De NPS laat zien dat door bundeling van de krachten in Hilversum veel verbetering mogelijk is. Samen met de VPRO of de VARA tekent de NPS voor publieke toppers als Zembla, Andere Tijden, Nova en Buitenhof.

Nu gaat zelfs de NPS meedoen aan die dure en verspillende profilering. Een eigen gezicht. Dan komen ook de goede programma's van de NPS over minderheden in een te schril licht te staan. Sommige programma's, zoals de portretten in het verdwenen Urbania, behandelen deze onderwerpen terloops. Gisteren mooi Zweeds drama over rondzwervende asielzoekers. Er is niets mis met aandacht voor minderhedenkwesties, maar het zou een taak voor de hele omroep moeten zijn. NPS zou andere omroepen daartoe moeten bewegen in plaats van zichzelf apart te zetten. Weg met de segregatie, weg met de kinderlijke kleurenkitsch.

Gisteren schreef ik dat minister Heinsbroek zei elke dag harder dan 200 kilometer per uur te willen rijden. Onjuist. Heinsbroek is passagier in zijn eigen Bentley. De uitspraak kwam niet van hem maar van LPF-fractieleider Wijnschenk, die ook graag op de computer race-spelletjes doet.