Topman mag nog jaar tobben

Aandeelhouders zien het einde voor Wessanen naderen. Zij twijfelen over de strategie van het voedingsbedrijf, bleek gisteren. Ze pleiten voor opsplitsing. ,,Want het geduld is nu echt op''.

Bedroevend. Waardeloos. Treurig. De kwalificaties aan het adres van de top van het voedingsbedrijf waren niet mals. Raad van bestuur en commissarissen – met onder andere oud-Aegon-topman Kees Storm en Buhrmann-topman Frans Koffrie – moesten gisteren op een extra aandeelhoudersvergadering door het stof. De gezichten achter de tafel werden steeds bleker en de stemmen van de verantwoordelijke managers die een antwoord zochten op kritische vragen uit de zaal, klonken aan het eind van de middag afgeknepen.

Gisteren kwam Wessanen-bestuursvoorzitter Mac Zondervan voor de vijfde keer met een winstwaarschuwing. ,,Het geduld is echt op'', zei Hector de Beaufort die zuivelcoöperatie Campina, grootaandeelhouder met een belang van 10 procent, vertegenwoordigde. Bestuur en commissarissen hadden weinig weerwoord. Ze konden alleen beamen dat de resultaten slecht waren, maar dat het volgend jaar beter zou worden: een winststijging van minimaal 15 procent. Aandeelhouders maakten een wegwerpgebaar: dit soort beloftes hadden ze vaker gehoord.

Eind 1998 beloofde topman Zondervan al dat de winst jaarlijks met ten minste 10 procent zou groeien. Dat werd alleen in de twee daaropvolgende jaren waargemaakt. Sinds 2000 gaat het weer de verkeerde kant op, ondanks een nieuwe strategie: natuurvoedingsproducten, dure snacks en müsli. Openlijk werd aan die productkeuzes getwijfeld, ook door de raad van commissarissen. Zo zei president-commissaris Storm dat als volgend jaar het winstdoel wordt gemist ,,dat ook gevolgen heeft voor de strategie''.

Eerder was Wessanen al groot in meel, kippenmesterijen, varkensslachterijen en zelfs sterke drank (Bols), maar met beperkt succes. Aandeelhouders wezen op de koele cijfers: in 1993 was de winst per aandeel 1,39 euro, dit jaar halveert dat naar 0,71 euro. Onder het zevenjarige leiderschap van Zondervan daalde de koers van Wessanen 60 procent. Directeur Peter-Paul de Vries van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB): ,,Waarom zouden we geloven dat er na zeven magere jaren nu zeven vette jaren aanbreken?''

Menig aandeelhouder vroeg zich af waarom Zondervan zo positief was over de toekomst van Wessanen. Terwijl de markt voor natuurvoeding in de Verenigde Staten 5 procent groeit, daalt de omzet van de Amerikaanse divisie Tree of Life met hetzelfde percentage. Het bedrijf moddert bijna een jaar met de opstart van een nieuwe productielijn voor müsli in Groot-Brittannië. Een half jaar geleden zei Zondervan dat het ergste leed was geleden, gisteren bleken de machines nog steeds te kampen met kinderziekten.

Zondervan slaagt er niet in Leerdammer kaas te verkopen, het laatste onderdeel van het oude Wessanen. Bovendien heeft hij moeite om supermarktketens als klant te behouden. In de Verenigde Staten woeden prijzenslagen, waarbij de dure producten van Wessanen het afleggen tegen die van zijn concurrentie. Gisteren werd bekend dat de onderneming waarschijnlijk twee Amerikaanse ketens verliest als klant en daarmee op jaarbasis ten minste 50 miljoen dollar omzet. Zondervan sluit niet uit dat hij meer ketens kwijtraakt. In Duitsland, waar prijsvechters Aldi en Lidl de dienst uitmaken, maken zijn producten in supermarkten weinig kans en liggen ze alleen in reformzaken.

Sommige aandeelhouders blijken gecharmeerd van afsplitsing of opheffing van Wessanen. Daarbij zou de break-up value, de waarde van de afzonderlijke bedrijfsonderdelen bij een uitverkoop, hoger zijn dan de beurswaarde van Wessanen. De Vries van de VEB zegt niet alleen ontevreden te zijn over de strategie van het bedrijf, maar ook over de uitvoering ervan: ,,Uit de halfjaarcijfers blijkt dat Zondervan niet in staat is de omvormingsoperatie te leiden''. Een splitsing zou het beste zijn, stelde ook De Beaufort van Campina. Zelfs de raad van commissarissen is bereid hierover na te denken.

President-commissaris Storm geeft Zondervan echter nog respijt. ,,Als in de loop van volgend jaar duidelijk wordt dat die 15 procent winstgroei niet worden gehaald, verbindt Zondervan hieraan consequenties. Dat hebben we met elkaar afgesproken''.

Te laat, volgens de grootaandeelhouders. De Beaufort: ,,Campina wil daden zien. Duidelijk meetbare daden. Dit is een doodlopende weg. Het geduld is nu op''.