Prodi: noodfonds voor solidariteit

Er komt nog dit jaar een Europees rampenfonds, dat kan helpen bij de wederopbouw van regio's in Oostenrijk, Tsjechië en Duitsland die deze zomer door de overstromingen zijn getroffen.

Dit jaar zal er 500 miljoen euro in dat fonds zitten, het komende jaar moet het bedrag kunnen oplopen tot een miljard euro. Dat heeft Romano Prodi, de voorzitter van de Europese Commissie, gisteren aangekondigd. Prodi, die zei dat hij onthutst was over de omvang van de overstromingen die hij in Duitsland had gezien, noemde het ,,onze plicht om een zichtbaar bewijs te leveren van de Europese solidariteit''.

Vooral de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder, die komende maand de verkiezingen hoopt te winnen, had sterk aangedrongen op de oprichting van een rampenfonds. Zo'n fonds bestond overigens lange tijd, maar werd zonder enig Duits protest een paar jaar geleden opgeheven, omdat niemand er ooit een beroep op deed. Daardoor konden Duitsland en Oostenrijk na de afgelopen rampenzomer alleen rekenen op de zogenaamde structuurgelden uit Brussel: hulp aan armere regio's.

De Europese Commissie beloofde twee weken geleden dat die structuurgelden, die anders naar andersoortige projecten in dezelfde regio's zouden zijn gegaan, ,,met de nodige flexibiliteit'' voor de wederopbouw kunnen worden gebruikt. Als de plaatselijke autoriteiten de precieze omvang van de schade hebben vastgesteld, kan dat geld worden overgemaakt. ,,Maar'', zei Prodi, ,,de structuurfondsen zijn niet genoeg''.

Lidstaten en kandidaat-lidstaten van de Europese Unie kunnen, bovenop die structuurfondsen, dus straks ook putten uit het rampenfonds. Prodi gaf aan dat zowel het Europees parlement als de lidstaten nog moeten instemmen met de oprichting van het fonds, ,,maar we hebben alle reden om aan te nemen dat dit in orde zal komen''. Ook moet er een precieze omschrijving komen van wat een ramp precies is, en waarvoor landen eruit kunnen putten. Prodi zei dat hij dacht aan zaken als het herstel van water- en elektriciteitsvoorzieningen en de reparatie of preventieve versterking van wegen, dijken en bruggen. Zaken die normaliter door de verzekering worden vergoed, zullen er niet onder vallen.

De eerste 500 miljoen euro ligt al klaar: dat is geld uit het lopende structuurfondsen-budget dat niet is uitgegeven. Hoe het fonds de komende jaren gefinancierd zal worden, moet volgens Prodi nog met de lidstaten worden besproken. Deze week nog vergaderen de permanente vertegenwoordigers van de vijftien lidstaten in Brussel over dit soort vraagstukken.

De Commissievoorzitter nam in tien minuten tijd twee keer het woord ,,solidariteit'' in de mond. Ook sprak hij met een bedrukt gezicht over ,,slachtoffers'' en ,,mensen die hun huizen hebben verloren''. Een dergelijke manier om de oprichting van het rampenfonds aan te kondigen zal niet alleen bondskanselier Schröder goed hebben gedaan, maar ook de vele Duitsers die zich de laatste bange weken kennelijk vertwijfeld hebben afgevraagd waarom Brussel wel noodhulp stuurt als er een overstroming is in Bangladesh, maar niet als dat in EU-lidstaten gebeurt. Toen Frankrijk in december 1999 enorme schade leed door zware stormen, deed het land overigens geen beroep op de Commissie (of andere lidstaten) om het rampenfonds in ere te herstellen.