Verplicht beleggen in baas doet pijn

Automatiseerder CMG eist dat zijn managers beleggen in het eigen bedrijf. Pijnlijk nu de aandelen nauwelijks iets waard zijn. ,,Het komt wel goed met die koers.''

Menig manager bij automatiseerder CMG kan dezer dagen een telefoontje verwachten van zijn baas. Of er even aandelen van het eigen bedrijf bijgekocht kunnen worden. Door de dramatische daling van het aandeel is de kans immers groot dat de leidinggevende niet meer aan de huisregels voldoet.

En die huisregels zijn simpel. Iedere adjunct-directeur met 25 consultants onder zich dient voor de helft van zijn (bruto) jaarsalaris aan aandelen CMG te hebben. Voor directeuren en mensen daarboven geldt de omvang van een jaarsalaris als criterium. Je gelooft immers in je eigen bedrijf of niet.

Maar sinds de aandelenkoers van het Nederlands-Britse bedrijf van 28 euro (begin 2000) naar 1,11 euro (vanochtend) is gedaald, kan de betrokkenheid pijn doen. Wie immers twee jaar geleden voor 100.000 euro aandelen kocht, ziet zijn bezit verschrompeld tot een armzalige paar duizend euro. En dus moet er bijgekocht worden om weer op het salarisniveau van 100.000 euro te komen.

,,In principe moet dat, maar we betrachten wel de nodige coulance'', stelt een woordvoerder van CMG. ,,Wie zich recent in de schulden heeft gestoken om het benodigde aantal aandelen te verkrijgen, hoeft het bedrag nu niet direct aan te vullen. Je krijgt echt wel een aantal jaren om aan de benodigde aandelen te komen.''

Ook bij het in problemen verkerende Worldcom was het bezit van eigen aandelen op zijn zachtst gezegd een pre. De Financial Times onthulde eerder deze week dat topman Bernie Ebbers van het Amerikaanse telecomconcern over een lijstje van zijn bank beschikte met alle aandelenbezittingen van de hogere medewerkers. Wie had verkocht, werd van verraad beticht en kon opties voor het volgende jaar vergeten.

Over een dergelijk lijstje van de bank beschikt de CMG-top niet. ,,Bij ons gaat het om een afspraak onder heren: wij vragen aan de mensen hoeveel aandelen ze hebben en zo nodig wordt er druk uitgeoefend om meer te kopen'', aldus de woordvoerder. Tot disciplinaire maatregelen jegens een onwillige CMG-manager is het volgens hem nog nooit gekomen.

Volgens D. Paalman van Towers Perrin, dat bedrijven adviseert op het gebied van beloning, is de aandelenverplichting bij CMG beslist geen aanrader voor managers die onder het topniveau zitten. ,,Je moet mensen nooit dwingen om geld te steken in dingen die zij zelf niet kunnen beïnvloeden. De beurskoers gaat echt niet omhoog als een manager een uurtje eerder begint te werken. In theorie lijkt het een goed instrument, maar de praktijk wijst uit dat de cultuur binnen een bedrijf niet zelden negatief wordt beïnvloed, zeker als de koers blijft zakken.''

De woordvoerder van CMG heeft nog geen `nare sfeer' aangetroffen als gevolg van de aandelenverplichting. Geen mokkende gezichten bij de koffieautomaat, hoewel van een financiële compensatie door de werkgever geen sprake is. ,,We moeten natuurlijk niet vergeten dat heel wat mensen in de afgelopen jaren veel geld hebben verdiend aan hun aandelen. Bijna alle aandelen zijn ooit in bezit geweest van medewerkers. Daar komt bij dat CMG een gezond bedrijf is en dat iedereen ervan uitgaat dat het wel goed komt met die koers.''

CMG, dat morgen naar verwachting over de eerste jaarhelft een winstdaling van 15 procent zal melden, staat met zijn noodlottige koersval niet alleen. Ook bij Getronics (van 33 euro naar 1 euro) en Ordina (van 44 euro tot 5,60 euro) zijn de koersen onderuitgegaan. Anders dan CMG probeert Getronics het hoger kader te binden met opties. [Vervolg OPTIES: pagina 15]

OPTIES

Managers blijven zitten met schuld

[Vervolg van pagina 13] Getronics heeft zich inmiddels ontpopt als huisbankier: managers hebben voor miljoenen van hun bedrijf geleend en met dit bedrag hebben zij de fiscale voorheffing voor hun – inmiddels waardeloze – opties voldaan. Uit het jaarverslag over 2001 bleek dat de vorig jaar ontslagen bestuursvoorzitter C. van Luijk een schuld van maar liefst 3,2 miljoen euro was kwijtgescholden: ook de voormalige accountant had zich overladen met schulden om voldoende opties in te kunnen slaan.

,,Je creëert een heel ingewikkelde situatie'', stelt Paalman van Towers Perrin. ,,Als het slecht gaat met de aandelen kan die schuld niet zomaar worden kwijtgescholden. Dat is namelijk verkapt salaris.'' Omdat de opties bij Getronics door de koersdaling inmiddels waardeloos zijn geworden, moeten de schulden door de managers uit de eigen portemonnee worden betaald. Branchegenoot Ordina maakte gisteren bekend de opties weer aantrekkelijk te maken door de uitoefenprijs drastisch te verlagen. Op die manier kunnen de opties, ondanks de duikeling van de aandelenkoers, weer geld waard worden. Maar door deze kunstgreep neemt het aantal aandelen toe – namelijk als de opties worden verzilverd. Dat zet de winst per aandeel extra onder druk.

De trouwe werknemer bij Ordina ziet weer perspectief. Zijn oude opties werden pas wat waard als de koers volgend jaar meer dan 30 euro zou bedragen. Deze zogenoemde uitoefenprijs is teruggebracht tot 6,73. Of de verlaging voldoende is, moet nog blijken. Ordina opende vanochtend op 5,60 euro.