Top omarmt plannen tegen overbevissing

Op de wereldtop over duurzame ontwikkeling in Johannesburg is gisteren overeenstemming bereikt over plannen om overbevissing van de wereldzeeën tegen te gaan.

Het akkoord tussen de 189 deelnemende landen laat zien dat op de conferentie concrete afspraken kunnen worden gemaakt over milieu en armoedebestrijding, anders dan was voorspeld door sceptici.

Volgens de Verenigde Naties wordt bijna een kwart van de commerciële viswateren overbevist. De helft zou ,,tot maximale capaciteit'' worden gebruikt.

Regeringen hebben in Johannesburg een actieplan omarmd om de sterk geslonken visvoorraad voor 2015 weer op peil te brengen. Sommige gebieden zouden vanaf 2012 tot verboden terrein voor vissers worden verklaard. De beschermde gebieden zouden als kweekvijvers moeten dienen voor vissen zoals kabeljauw, koolvis, haring en tonijn.

Overbevissing heeft vooral voor de Westkust van Afrika een vernietigend effect. Sinds de visvoorraden in de Noordzee weinig meer opleveren, zijn veel Europese vissers naar Afrikaanse wateren afgezakt. De Europese Unie koopt jaarlijks voor bijna 300 miljoen euro aan licenties die Europese vissers toegang moeten geven tot buitenlandse visgebieden.

Arme en rijke landen zijn op de top nog op veel terreinen verdeeld. Gisteren spraken gedelegeerden vooral over landbouwsubsidies die de Europese en Amerikaanse markten beschermen tegen importen uit de Derde Wereld. Volgens de Indiase actievoerder en schrijfster Vandana Shiva zijn landbouwsubsidies een belangrijkste oorzaak van de 20.000 zelfmoorden onder Indiase keuterboeren de afgelopen jaren.

Als speciale afgezant van de VN drong de Nederlandse ex-minister Jan Pronk aan op afschaffing van de landbouwsubsidies en marktliberalisatie. Volgens veel waarnemers is het onwaarschijnlijk dat de top in Johannesburg kan afrekenen met handelstarieven en subsidies omdat ze zo essentieel zijn in het voortbestaan van de Europese landbouwsector.

Europese delegatie en ontwikkelingslanden hebben er tot nu toe vergeefs bij de Amerikanen op aangedrongen om zich te verbinden aan tijdschema's en doelstellingen voor duurzame ontwikkeling waartoe op eerdere conferenties is besloten.