Kritiek na Irak-rede van Cheney

Verscheidene landen in Europa en de Arabische wereld hebben gisteren afwijzend gereageerd na de toespraak van de Amerikaanse vice-president Cheney afgelopen maandag over de noodzaak Saddam Hussein ten val te brengen. Onder meer Duitsland, Frankrijk, Egypte, Saoedi-Arabië en China reageerden kritisch op een mogelijke Amerikaanse ,,preventieve'' aanval op Irak.

De Duitse bondskanselier Schröder omschreef het voornemen van de Amerikaanse regering om Saddam desnoods met geweld ten val te brengen als een ,,fout''. Schröder: ,,We zijn nog ver verwijderd van vrede in het Midden-Oosten. Het is fout om nu al te praten over een aanval op Irak. Onder mijn leiding zal Duitsland daaraan niet deelnemen.'' Ook minister van Defensie Struck en minister van Buitenlandse Zaken Fischer wezen op de risico's van een gewapend conflict met Irak in een toch al instabiele regio. Struck herhaalde dat Duitsland ook afzijdig zou blijven als de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een aanval op Irak zou legitimeren.

Ook de Egyptische president Mubarak sprak zich duidelijk tegen een aanval uit, in een toespraak tot studenten: ,,Als je Irak bombardeert, en burgers van Irak doodt, terwijl Palestijnen worden vermoord door Israel, zal geen enkele Arabische leider in staat zijn om de woede-uitbarsting van de massa's onder controle te krijgen. Ik denk niet dat er één Arabische staat is die een aanval op Irak wil, niet Koeweit, niet Saoedi-Arabië, niet enig andere staat.''

Groot-Brittannië, Amerika's belangrijkste bondgenoot in Europa, reageerde bij monde van minister van Buitenlandse Zaken Straw gereserveerd. Straw zei dat het ,,verstandig'' is dat de VS de militaire optie openhouden. Tegelijkertijd zei hij dat terugkeer van de VN-wapeninspecteurs naar Irak Saddam Hussein een militair conflict zou kunnen voorkomen.

Ook zijn Franse collega De Villepin drong aan op terugkeer van de wapeninspecteurs naar Irak. Een besluit over militair optreden kan alleen via de VN-Veiligheidsraad worden genomen, zei hij. Een ander permanent lid van de Veiligheidsraad met vetorecht, China, keerde zich gisteren tegen militair optreden.

De Iraakse leider Saddam Hussein zei gisteren volgens het officiële Iraakse persbureau INA tijdens een gesprek met de minister van Buitenlandse Zaken van Qatar: ,,De Amerikaanse dreigingen richten zich niet alleen op Irak, maar op alle Arabische landen.'' De bezoekend minister van Qatar sjeik Hamad al-Thani zei: ,,Natuurlijk zijn we tegen elke militaire actie.''